آزمایشگاه گوهردشت

ZnT8

آزمایش Anti-Zinc Transporter Protein 8 (Anti-ZnT8)

آنتی بادی ضد پروتئین 8 ترانسپورتر زینک

مشخصات آزمایش

نام آزمایش: Anti-Zinc Transporter Protein 8
نام اختصاری: Anti-ZnT8 (S)
نام بخش: Immunoassays-Endocrinology
نمونه مورد نیاز: خون وریدی

درباره بیماری

ZnT8 پروتئینی در غشای سلول‌های بتای پانکراس است که مسئول انتقال روی به داخل وزیکول‌های انسولین می‌باشد. آنتی‌بادی Anti-ZnT8 یک نشانگر خودایمنی سلول‌های بتا بوده و در تشخیص دیابت نوع 1 (T1D) و دیابت خودایمنی نهفته بزرگسالان (LADA) کاربرد دارد.

موارد توصیه انجام آزمایش

  • تشخیص دیابت نوع ۱ تازه تشخیص داده شده (%60-80 بیماران)
  • تمایز بین دیابت نوع ۱ و نوع ۲ (LADA)
  • پیش‌بینی خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ در بستگان درجه یک
  • پیگیری پاسخ به درمان و پیش‌بینی نیاز زودرس به انسولین
  • تشخیص دیابت خودایمنی نهفته بزرگسالان (LADA)
  • پیگیری فعالیت بیماری و پاسخ به درمان
  • افتراق دیابت نوع ۱ از مونوژنیک (MODY)
  • غربالگری نوزادان و کودکان پرخطر در برنامه‌های بین‌المللی (TEDDY, TrialNet)

آمادگی قبل از آزمایش

نیازی به ناشتایی نیست. در صورت مصرف دارو، با پزشک یا کارشناس آزمایشگاه مشورت شود.

روش انجام آزمایش

  • الایزا (ELISA)
  • رادیوایمونواسی (RIA)
  • ایمونوبلاتینگ / وسترن بلات (Immunoblot / Western Blot)
  • لومینسانس (LIA)
  • مولتی‌پلکس (Multiplex Assay)

دامنه مرجع

  • ELISA: منفی <0.8 U/mL، مثبت >15-20 U/mL
  • RIA: منفی <0.75 U/mL، مثبت >50-60 U/mL
  • مولتی‌پلکس: منفی <0.85 U/mL، مثبت >10-15 U/mL

عوامل افزایش سطح Anti-ZnT8 (S)

  • فاز پیش‌دیابتی دیابت نوع ۱
  • ژنتیک: آلل‌های پرخطر HLA-DR3/DR4
  • عفونت‌های ویروسی فعال (انتروویروس‌ها)
  • سایر بیماری‌های خودایمنی: تیروئیدیت هاشیموتو، آدیسون
  • ایزوفرم ZnT8-R325: آنتی‌ژنیسیته بالاتر
  • بارداری در زنان مستعد LADA

عوامل کاهش سطح Anti-ZnT8 (S)

  • تخریب کامل سلول‌های بتا پس از 3-5 سال از تشخیص
  • درمان با انسولین
  • ایمونوتراپی‌های تجربی (آنتی-CD3، آنتی-CD20، واکسن‌ها)

عوامل ایجاد نتایج کاذب

نتایج مثبت کاذب:

  • بیماری‌های خودایمنی همراه: تیروئیدیت هاشیموتو، آدیسون
  • عفونت‌های ویروسی فعال: کوکساکی ویروس
  • واکنش متقاطع آنتی‌بادی‌ها: ضد سایر آنتی‌ژن‌های پانکراس (GAD65)
  • اختلالات آزمایشگاهی: همولیز، لیپمی، ایکتریک شدید نمونه

نتایج منفی کاذب:

  • مراحل پیشرفته T1D: تخریب کامل سلول‌های بتا
  • داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی: کورتیکواستروئیدها، ریتوکسی مب
  • ایزوفرم‌های ZnT8 نامتناسب (Trp325)
  • پروزون‌های درمانی: خنثی‌سازی آنتی‌بادی‌ها
  • اختلالات آزمایشگاهی: ذوب و انجماد مکرر نمونه یا نگهداری نامناسب