HLA-B8

نام آزمایش: Human Leukocyte Antigen B8 (آنتی ژن لکوسیت انسانی B8)
نام اختصاری: HLA-B8
نام بخش: HLA Diagnosis
نمونه مورد نیاز: خون وریدی

HLA مخفف Human Leukocyte Antigen (آنتی ‌ژن لکوسیت انسانی) می باشد. این پروتئین ‌ها روی سطح سلول ‌ها قرار دارند و به سیستم ایمنی در تمایز بین خودی و غیرخودی کمک می ‌کنند.

HLA-B8 نوع خاصی از این پروتئین ‌ها بوده و جزئی از سیستم سازگاری بافتی (MHC) کلاس I می باشد. وظیفه آن ارائه قطعات پروتئینی (آنتی ‌ژن ‌ها) به سلول ‌های ایمنی جهت شناسایی و مقابله با عوامل بیماری ‌زا است.

این آنتی ‌ژن ‌ها به سیستم ایمنی کمک می کنند تا سلول ‌های خودی از غیرخودی تشخیص داده شوند. آزمایش HLA-B8 معمولاً برای بررسی استعداد ژنتیکی فرد نسبت به برخی بیماری ‌های خودایمنی درخواست می شود.

چه زمانی انجام آزمایش HLA-B8 توصیه می شود؟

• بررسی بیماری ‌های خودایمنی: سلیاک، میاستنی گراویس، هپاتیت خودایمنی، تیروئیدیت هاشیموتو، لوپوس، بیماری آدیسون، بیماری گریوز.
• پیوند عضو: بررسی تطابق HLA بین دهنده و گیرنده جهت کاهش خطر رد پیوند.
• ارزیابی ریسک بیماری: وجود HLA-B8 به معنای ابتلای قطعی نیست، بلکه نشان‌ دهنده افزایش استعداد ژنتیکی است.

آمادگی قبل از آزمایش

نیازی به ناشتایی نمی باشد. در صورت مصرف دارو، با پزشک مشورت کرده یا به کارشناس آزمایشگاه اطلاع داده شود.

روش انجام آزمایش

• PCR با پرایمرهای اختصاصی (PCR-SSP)
• PCR با پروب ‌های اختصاصی (PCR-SSO)
• Real-Time PCR

دامنه مرجع

1) نتیجه منفی (Negative):
به این معناست که ژن HLA-B8 در نمونه یافت نشده است (حالت طبیعی).

2) نتیجه مثبت (Positive):
نشان ‌دهنده وجود ژن HLA-B8 است. این نتیجه به تنهایی به معنای بیماری نیست، بلکه به عنوان یک نشانگر ژنتیکی برای افزایش استعداد ابتلا به برخی بیماری ‌های خودایمنی در نظر گرفته می شود.

عوامل افزایش دهنده نیاز به انجام آزمایش HLA-B8

• وجود علائم مشکوک به بیماری ‌های خودایمنی: ضعف عضلانی، خستگی شدید، اختلالات گوارشی، التهاب مفاصل، اختلالات تیروئید.
• سابقه خانوادگی بیماری‌ های خودایمنی: دیابت نوع ۱، گریوز، میاستنی گراویس، سلیاک، لوپوس، بیماری التهابی روده.
• بررسی تطابق HLA قبل از پیوند (به ویژه پیوند کلیه یا مغز استخوان).
• افزایش آنزیم‌ های کبدی (AST, ALT) با علت نامشخص همراه با آنتی ‌بادی‌ های اختصاصی (ANA یا SMA) و شک به هپاتیت خودایمنی.

عوامل کاهش دهنده نیاز به انجام آزمایش

• عدم وجود علائم یا سابقه خانوادگی بیماری ‌های خودایمنی.

عوامل ایجاد کننده تداخل در آزمایش HLA-B8

1) عوامل ایجاد کننده نتایج مثبت کاذب:

• آلودگی نمونه DNA
• واکنش ‌های غیر اختصاصی پرایمرها
• عملکرد نامناسب آنزیم Taq پلیمراز

2) عوامل ایجاد کننده نتایج منفی کاذب:

• کیفیت پایین یا مقدار کم DNA
• جهش یا پلی ‌مورفیسم در محل اتصال پرایمرها