HIV Ag/Ab Combo

نام آزمایش: Human Immunodeficiency Virus I & II Ab – P24 Ag
نام فارسی آزمایش: شناسایی آنتی‌ژن P24 و آنتی‌بادی HIV نوع 1 و 2
نام اختصاری: HIV Ab & Ag
نام بخش: Immunoassays – HIV & Hepatitis Panel
نمونه مورد نیاز: خون وریدی

آزمایش HIV Ag/Ab Combo که به عنوان تست نسل چهارم HIV شناخته می‌شود، یک روش پیشرفته غربالگری برای تشخیص زودهنگام عفونت HIV است.

این آزمایش به‌طور همزمان دو شاخص مهم را بررسی می‌کند:

• آنتی‌ژن P24: پروتئینی از خود ویروس که در مراحل اولیه عفونت (چند روز تا چند هفته اول) در خون افزایش می‌یابد.
• آنتی‌بادی‌های HIV (نوع 1 و 2): پاسخ ایمنی بدن که چند هفته پس از ورود ویروس تولید می‌شوند.

ترکیب این دو شاخص باعث می‌شود این تست نسبت به روش‌های قدیمی، عفونت را زودتر شناسایی کند.

چه زمانی انجام آزمایش HIV Ab & Ag توصیه می‌شود؟

• غربالگری عمومی (افراد بدون علامت، قبل از جراحی، اهداکنندگان خون)
• تشخیص عفونت حاد (۲ تا ۴ هفته پس از رفتار پرخطر با علائم شبه آنفولانزا)
• مواجهه شغلی (پرسنل درمانی پس از تماس با سوزن یا ترشحات آلوده)
• غربالگری در بارداری برای پیشگیری از انتقال به نوزاد
• قبل از شروع درمان پیشگیرانه پس از مواجهه (PEP)
• تعیین نوع HIV (HIV-1 یا HIV-2) و تأیید تشخیص
• بررسی نوزادان متولد شده از مادر مبتلا

آمادگی قبل از آزمایش

نیازی به ناشتایی نمی‌باشد. در صورت مصرف دارو، با پزشک مشورت کرده یا به آزمایشگاه اطلاع داده شود.

روش انجام آزمایش

• ELISA
• CLIA (کمی‌لومینسانس)
• ECLIA (الکتروکمی‌لومینسانس)

دامنه مرجع

منفی (Non-reactive): کمتر از 1 Index
نشان‌دهنده عدم شناسایی HIV یا آنتی‌بادی‌ها است (در صورت انجام زودهنگام، تکرار توصیه می‌شود).

مرزی (Borderline): بین 1.0 تا 1.9 Index
نیاز به تکرار آزمایش دارد.

مثبت (Reactive): ≥ 1 Index
نشان‌دهنده احتمال عفونت HIV است و نیاز به تست‌های تأییدی دارد.

عوامل افزایش دهنده

• افزایش آنتی‌ژن P24: مرحله حاد عفونت، پیشرفت بیماری، قطع درمان یا عدم پایبندی
• افزایش آنتی‌بادی: گذشت زمان از ابتلا و پاسخ ایمنی پایدار

عوامل کاهش دهنده

• کاهش P24: درمان مؤثر ضد ویروسی (ART)، کاهش بار ویروسی
• کاهش آنتی‌بادی: نقص شدید ایمنی، مراحل پیشرفته بیماری، درمان زودهنگام

عوامل ایجادکننده تداخل در آزمایش

1) مثبت کاذب:

• واکنش متقاطع با عفونت‌ها (کووید-۱۹، آنفولانزا، هپاتیت، بابزیا)
• بیماری‌های خودایمنی (لوپوس، آرتریت روماتوئید)
• برخی بدخیمی‌ها یا اختلالات پزشکی
• انتقال خون یا پیوند عضو
• برخی داروها (شیمی‌درمانی، آلکالوئیدها)
• واکسیناسیون
• بارداری

2) منفی کاذب:

• دوره پنجره (Window Period)
• شروع زودهنگام درمان (PrEP یا ART)
• ضعف شدید سیستم ایمنی
• بیماران تحت شیمی‌درمانی یا پیوند
• اختلال نادر در تولید آنتی‌بادی