HDL

نام آزمایش: HDL Cholesterol (چربی خوب)
نام فارسی: لیپوپروتئین با چگالی بالا (کلسترول خوب)
نام اختصاری: HDL
نام بخش: Blood Chemistry
نمونه مورد نیاز: خون وریدی

HDL یا «کلسترول خوب» نوعی لیپوپروتئین است که کلسترول اضافی را از دیواره رگ‌ها جمع‌آوری کرده و به کبد منتقل می‌کند تا دفع شود.
این فرآیند باعث کاهش تشکیل پلاک‌های عروقی و کاهش خطر بیماری‌های قلبی–عروقی می‌شود.

موارد درخواست آزمایش

• ارزیابی ریسک بیماری‌های قلبی–عروقی (سکته قلبی و مغزی)
• بررسی سندرم متابولیک
• پایش پاسخ به درمان‌های دارویی یا تغییر سبک زندگی
• تشخیص انواع دیس‌لیپیدمی (ارثی یا اکتسابی)
• بررسی بیماران دیابتی و CKD
• کمک به تصمیم‌گیری برای شروع استاتین‌ها
• پیش‌آگهی بیماری‌های قلبی

آمادگی قبل از آزمایش

ناشتایی 8 تا 12 ساعت ضروری است.
از مصرف الکل و فعالیت بدنی شدید قبل از آزمایش خودداری شود.
در صورت مصرف دارو، اطلاع به پزشک یا آزمایشگاه ضروری است.

روش‌های انجام آزمایش

• روش رسوب‌دهی (Precipitation)
• روش مستقیم (Direct HDL-C)
• روش مهار شیمیایی
• روش ایمنوشیمیایی
• اولتراسانتریفیوژ (روش قدیمی)

تفسیر نتایج

• مطلوب: مردان 50–59 | زنان 60–69 mg/dL
• محافظتی (عالی): مردان ≥60 | زنان ≥70 mg/dL
• مرزی: مردان 40–49 | زنان 50–59 mg/dL
• پایین: مردان 30–39 | زنان 35–49 mg/dL
• بسیار پایین: مردان <30 | زنان <35 mg/dL
• بسیار بالا (نادر): >90 mg/dL

عوامل افزایش HDL

• ورزش هوازی منظم
• کاهش وزن و کاهش چربی احشایی
• ترک سیگار
• مصرف چربی‌های سالم (روغن زیتون، آووکادو، آجیل)
• امگا-3 (ماهی‌های چرب، گردو)
• فیبر محلول (جو دوسر، حبوبات)
• داروها: نیاسین، فیبرات‌ها، استاتین‌ها

عوامل کاهش HDL

• دیابت نوع 2 کنترل‌نشده و سندرم متابولیک
• چاقی و کم‌تحرکی
• سیگار و مصرف الکل زیاد
• کبد چرب غیرالکلی
• بیماری‌های التهابی مزمن
• نارسایی کلیه
• داروها: بتابلوکرها، استروئیدهای آنابولیک، ایزوترتینوئین

تداخلات آزمایش

مثبت کاذب:

• داروها (فنوتیازین‌ها، کاربامازپین، فنی‌توئین)
• سرم لیپمیک یا همولیز شدید
• هایپر بیلی‌روبینمی شدید
• ادم شدید (رقیق شدن پلاسما)

منفی کاذب:

• بیماری‌های التهابی حاد
• نارسایی شدید کبدی
• شرایط نمونه‌گیری نامناسب (خوابیده بودن بیمار)