نام تست: (Complete  Blood Count)

نام های دیگر: ful blood count, blood cell count

نام بخش: هماتولوژی

نمونه مورد نیاز: خون وریدی

(CBC) بخشی از یک چکاپ معمولی است که به بررسی تعداد و شکل سلول های خونی می پردازد. این تست می تواند افزایش یا کاهش غیرعادی در تعداد سلول های خون را نشان دهد. این تغییرات ممکن است به یک اختلال پزشکی از جمله کم خونی، عفونت و لوسمی، بیماری های خودایمنی و…در بدن اشاره کند که نیاز به آزمایش های بیشتری دارد.

چه زمانی نیاز به انجام تست CBC می باشد؟

□ وجود علایمی مانند: خستگی، ضعف، کبودی، خونریزی

□ وجود نشانه هایی مبنی بر عفونت و یا التهاب در بدن

□ چکاپ منظم بیمارانی که تحت شیمی درمانی و یا پرتودرمانی قرار میگیرند.

در آزمایش CBC فاکتورهای زیر بررسی می شود:

*گلبول های قرمز(RBC)(Red Blood Cell): در مغز استخوان تولید می شود و بعد از بالغ شدن وارد جریان خون می شوند. طول عمر آن ها 120 روز می باشد، بنابراین در شرایط طبیعی مغز استخوان باید قادر به ساخت مجدد گلبول های قرمز از دست رفته به علت پیری یا در اثر خونریزی باشد. گلبول های قرمز حامل اکسیژن و مواد غذایی بوده و اکسیژن را از ریه ها به اندام های بدن می رسانند.

*گلبول های سفید (RBC)(White Blood Cell): گلبول های سفید در خون، سیستم لنفاوی و بافت های بدن وجود دارند و بخش بسیار مهمی از سیستم ایمنی بدن را تشکیل داده و با عفونت ها مبارزه کرده و در واکنش های التهابی و آلرژیک بدن نقش دارند.

*هموگلوبین(Hgb): یک پروتئین غنی از آهن در گلبول های قرمز خون(RBC)  است که اکسیژن را از ریه ها به بقیه بدن منتقل می کند.

*هماتوکریت(HCT): میزان گلبول های قرمز خون را در مقایسه با کل خون می باشد.

*پلاکت ها (Platelets)(Plt) : فاکتور انعقادی بوده و به لخته شدن خون و توقف خونریزی کمک می کنند.

آزمایش(Differential)  Diff چیست؟

یکی از تست های مرتبط با آزمایش CBC می باشد که به معنی افتراق انواع گلبول‌های سفید(WBC)  از یکدیگر و تعیین تعداد و درصد هریک از آن ها نسبت به کل گلبول‌های سفید خون است. پنج نوع مختلف گلبول سفید شامل: نوتروفیل ها، لنفوسیت ها، بازوفیل ها، ائوزینوفیل ها و مونوسیت ها وجود دارند که تعداد آن ها در انواع مختلف بیماری‌ها شامل عفونت، بیماری های خودایمنی، بیماری‌های التهابی و لوسمی (سرطان مغز استخوان) و سایر انواع سرطان متغیر می باشد.

دیگر فاکتورهای مورد بررسی در CBC چیست؟

میانگین حجم سلولی (MCV)، میانگین هموگلوبین سلولی (MCH) ، میانگین غلظت هموگلوبین سلولی (MCHC)، عرض توزیع گلبول قرمز (RDW) ،تعداد گلبول های قرمز نابالغ ( Reticulocyte Count) ، میانگین حجم پلاکت (MPV)، عرض توزیع پلاکت (PDW).

با وجود اینکه آزمایش CBC بسیار ارزشمند است، اما معمولاً باعث تشخیص قطعی نمی شود. معمولاً برای اثبات ارزیابی تشخیصی یک بیماری، آزمایش‌های تکمیلی نیاز است.

تست های مکمل آزمایش CBC

PBS, CRP, ESR, reticulocyte count, iron, vitamin B12, folate, G6PD, Hemoglobin electrophoresis

آمادگی قبل از آزمایش:

معمولا آزمایش CBC به آمادگی خاصی نیاز ندارد. با این حال، ناشتا بودن چند ساعت قبل از آزمایش ممکن است در برخی شرایط ضروری باشد. ممکن است از شما خواسته شود که از مصرف برخی داروها مانند آنتی بیوتیک ها و یا قرص های آهن و یا برخی مواد غذایی مانند گوشت و جگر شب قبل از آزمایش خودداری کنید.

نحوه انجام آزمایش:

انجام آزمایش CBC به روش تکنیک (Automated cell count) انجام می شود.

رنج نرمال:

به طور کلی رنج نرمال فاکتورهای آزمایش CBC عبارتند از:

WBC :   11000-4500 سلول در هر میکرولیتر

RBC:     آقایان: 9/5-5/4 میلیون سلول  در میکرولیتر                   خانم ها: 1/5-1/4 میلیون سلول در میکرولیتر

Hgb:    آقایان: 5/17-14گرم در دسی لیتر (gm/dL)                  خانم ها: 3/15- 3/12گرم در دسی لیتر (gm/dL)

HCT:     آقایان: 4/50-5/41%                                                        خانم ها: 6/44-9/35%

Plt:       450000-150000 پلاکت/ میلی لیتر

بیماری های افزایش دهنده فاکتورهای خونی در CBC

RBC: بیماری ریوی، بیماری کلیوی، تروما،جراحت، خونریزی حاد، نکروز بافتی، تومورهای بدخیم، برداشته شدن طحال، دلایل ژنتیکی، پلی سیتمی ورا (یک بیماری نادر)، ونتیلاسیون آلوئولی، هموگلوبینوپاتی

WBC: سرطان خون، تومورهای بدخیم، عفونت های حاد، اکلامپسی، اختلالات میلوپرولیفراتیو، همولیز حاد، جراحی برداشتن طحال، آلرژی، آسم، التهاب

Hgb: نارسایی قلب و عروق، بیماری های ریوی مزمن

HCT: غلظت خون به دلایل مختلف ، شوک

Plt: سرطان (ریه، دستگاه گوارش، پستان، تخمدان، لنفوم)، آرتریت روماتوئید، بیماری التهابی روده، لوپوس، کم خونی فقر آهن

کم خونی همولیتیک، اختلال میلوپرولیفراتیو

بیماری های کاهش دهنده فاکتورهای خونی در CBC

RBC : انواع آنمی، لوسمی، لوپوس، خونریزی های حاد و مزمن، اندوکاردیت، لوپوس، لنفوم هوچکین، تب روماتیسمی

WBC: التهاب، عفونت باکتریایی ، عفوتت های ویروسی، سرطان خون، اختلالات سیستم ایمنی، سندروم چدیاک-هیگاشی، هایپراسپلنیسم (اختلال در طحال)، آنمی های آپلاستیک و پرنیشوز، لنفوم یا دیگر سرطان های مغز استخوان، سپسیس (عفونت شدید)، بیماری های سیستم ایمنی مانند AIDS

Hgb: انواع آنمی(فقر آهن، همولیتیک،پرنیشوز)، بیماری های کبدی، هایپوتیروئیدیسم(کم کاری تیروئید)، خونریزی های حاد و مزمن،لنفوم هوچکین، لوسمی، لنفوم، لوپوس، نکروز کلیوی

HCT: انواع لوسمی ، انواع لنفوم ها، سندروم هوچکین، نارسایی آدرنال، خونریزی های حاد و مزمن، همولیز

Plt: عفونت های ویروسی (مونونوکلئوز عفونی، سرخک، هپاتیت و…)، آنتی‌بادی علیه پلاکت، لوپوس، خونریزی، کم خونی های همولیتیک، سندروم ویسکوت-آلدریچ، سیروز کبدی، اختلالات خودایمنی، سپسیس ( عفونت خون)، سرطان خون لوسمی، لنفوم، میلودیسپلازی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی.

عوامل ایجاد کننده نتیجه مثبت و منفی کاذب در تست CBC

سطوح غیر طبیعی فاکتورهای خونی همیشه به معنای وجود بیماری  ای که نیازمند به درمان باشد نیست، عواملی مانند فاکتورهای زیر می توانند باعث ایجاد نتایج مثبت یا منفی کاذب در آزمایش شوند:

□ در گلبول های قرمز (RBC): رژیم غذایی، ننوشیدن آب کافی، ورزش، ارتفاع زیاد، بارداری، قاعدگی، مصرف سیگار، بیماری های قلبی-ریوی،اهدا کردن خون

□ در هماتوکریت (HCT): کم آبی بدن، سوختگی، اسهال، بارداری

□ در هموگلوبین (Hb): ارتفاع زیاد از سطح دریا، بارداری، رژیم غذایی

□ در گلبول های سفید (WBC): زمان نمونه گیری (کمترین تعداد در صبح زود و بیشترین تعداد در عصر)، دیورتیک ها، ورزش، تب، شیمی درمانی، جراحی

□ در پلاکت (Plt): ورزش، ارتفاع زیاد از سطح دریا، استرس

همینطور فاکتورهایی مانند: سن، جنسیت، مصرف داروهایی مانند: آسپرین، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID)، بعضی از آنتی بیوتیک ها، داروهای قلبی، داروهای ضد افسردگی، آنتی هیستامین ها، داروهای بی حسی.

آزمایشگاه گوهردشت آماده ارائه بهترین خدمات برای شما عزیزان میباشد