🧪 نام آزمایش: Beta-Carotene (اندازه گيري كمّي بتا-كاروتن سرم)

نام اختصاری: Beta-Caroten (PE)

نام بخش: Special Biochemistry

نمونه مورد نیاز: خون وریدی

🔬 بتا-کاروتن (β-Carotene) پیش ‌ساز مهم ویتامین A (رتینول) و یک آنتی‌ اکسیدان قوی است که عمدتاً از طریق مصرف میوه‌ ها و سبزیجات به بدن می‌ رسد. این آزمایش سطح بتا -کاروتن را در خون اندازه‌گیری می‌کند و در موارد مشکوک به کمبود یا افزایش غیرطبیعی آن، توسط پزشک درخواست می ‌شود.

🥕 1) منابع غذایی حاوی بتا-کاروتن:

□ سبزیجات: هویج، سیب زمینی شیرین، کدو حلوایی، اسفناج، کلم بروکلی.
□ میوه ها: انبه، زردآلو، طالبی، پاپایا.
□ دیگر منابع: روغن پالم قرمز، جلبک های سبز – آبی.

🧬 2) فواید و نقش های بیولوژیکی بتا -کاروتن:

□ پیش ساز ویتامین A: در روده و کبد به رتینول تبدیل می شود (فعالیت پروویتامین A).
□ آنتی اکسیدان قوی: خنثی سازی رادیکال های آزاد و کاهش استرس اکسیداتیو، محافظت از غشای سلولی و DNA در برابر آسیب اکسیداتیو.
□ تقویت سیستم ایمنی: افزایش فعالیت لنفوسیت ها و بهبود پاسخ ایمنی.
□ سلامت پوست و بینایی: محافظت از پوست در برابر UV (به عنوان یک فوتوپروتکتور طبیعی)، جلوگیری از شبکوری و دژنراسیون ماکولا (به دلیل نقش در سنتز رودوپسین).
□ خاصیت ضد سرطانی: برخی مطالعات نشان داده اند که، مصرف بالای بتاکاروتن با کاهش خطر برخی سرطان ها (ریه و پروستات) مرتبط می باشد.

📌 چه زمانی انجام آزمایش Beta-Carotene توصیه می شود؟

□ تشخیص کمبود بتا -کاروتن و ویتامین A …
□ وجود بیماری ‌های گوارشی …
□ بعد از انجام جراحی‌ های کاهش وزن …
□ وجود بیماری‌ های کبدی …
□ ارزیابی مسمومیت با ویتامین A …
□ پیگیری درمان با مکمل ‌های بتا -کاروتن …
□ بررسی زردی پوست غیریرقانی (Carotenodermia) …
□ بررسی بیماران با اختلالات متابولیک یا اندوکرین …
□ بررسی ارتباط بین سطح بتا -کاروتن و بیماری‌ های مزمن …

⏳ آمادگی قبل از آزمایش:

ناشتایی به مدت ۸-۱۲ ساعت ضروری می باشد (زیرا چربی خون ممکن است نتایج را تحت تأثیر قرار دهد)…

⚙️ روش انجام آزمایش:

□ کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC).
□ طیف ‌سنجی (Spectrophotometry).
□ روش ELISA (کمتر رایج).

📊 دامنه مرجع:

□ سطوح نرمال در بالغین: 300-50 μg/dL (یا 59/5-93/0μmol/L).
□ سطوح پایین …
□ سطوح بالا …