نام آزمایش:  Alpha- Fetoprotein Tumor Marker Test (AFP)

بخش: هورمون شناسی

نمونه مورد نیاز: خون وریدی

نام دیگر آزمایش: Alpha-fetoprotein Total، Total AFP، Oncofetal Protein، α-Fetoprotein

آزمایش های مکمل: CEA، CA19-9

 

AFP پروتئینی است که معمولاً توسط جنین در حال رشد تولید می شود، با این حال، AFP می تواند توسط تومورها و بیماری های کبدی خاص نیز تولید شود. افزایش غلظت AFP در اکثر بیماران مبتلا به نوعی سرطان کبد (کارسینوم سلولی کبد) و همچنین در برخی از بیماران مبتلا به سرطان بیضه مشاهده می شود.

آزمایش Alpha-Fetoprotein (AFP) نوعی آزمایش خون است که سطح پروتئینی به نام آلفا-فیتوپروتئین را در خون اندازه گیری می کند. این پروتئین عمدتاً توسط کبد و کیسه زرده در جنین تولید شده و سطح آن در خون جنین و مادران باردار به طور طبیعی بالا می باشد. با این حال، در بزرگسالان، سطح AFP معمولاً بسیار پایین است و افزایش آن ممکن است نشان دهنده برخی اختلالات در بدن باشد.

چه زمانی انجام آزمایش (AFP) توصیه می شود؟

□ وجود علائمی مانند: تهوع واستفراغ، احساس ضعف وخستگی، کاهش اشتها، کاهش وزن بی دلیل، زردی پوست وچشم، مدفوع قهوه‌ای – سفید.

□ تشخیص و پیگیری سرطان: سرطان کبد (هپاتوسلولار کارسینوما)، سرطان بیضه یا تخمدان (به ویژه نوع ژرم سل تومور).

□ پیگیری پاسخ به درمان و عود بیماری.

□ بیماری های کبدی: بیماری های کبدی غیرسرطانی مانند: هپاتیت یا سیروز کبدی.

□ بارداری: بررسی برخی اختلالات جنینی مانند: نقص لوله عصبی (اسپینا بیفیدا)، سندرم داون.

آمادگی قبل از آزمایش:

نیازی به ناشتا بودن یا آمادگی خاصی نیست.لازم است در مورد داروهای مصرفی با پزشک مشورت کرده و یا به کارشناس آزمایشگاه اطلاع داده شود.

روش انجام آزمایش:

برای بررسی میزان AFP از روش های ایمونو اسی استفاده می شود، شامل:

□  الایزا (ELISA).

□  کمی لومینسنس(CLIA).

□  الکتروکمی لومینسنس(CLIA).

□ الفا (ELFA).

دامنه مرجع:

□ سطح نرمال AFP: کمتر از 40 ng/mL.

□ افزایش سطح AFP: می تواند نشان دهنده وجود سرطان کبد، سرطان بیضه، سرطان تخمدان، بیماری های خوش خیم کبدی مانند: هپاتیت یا سیروز و در بارداری، می تواند نشان دهنده اختلالات جنینی باشد.

□ کاهش سطح AFP: می‌تواند نشانه‌ای از عدم وجود بیماری‌ های خاص باشد، از طرفی این کاهش به تنهایی نمی‌تواند نشانه ای از سلامت کامل در نظر گرفته شود. کاهش سطح AFP در زنان باردار می تواند به علت ناهنجاری‌ های جنینی باشد که نیاز به تست های تکمیلی و بررسی‌ های بیشتر دارد.

عوامل افزایش دهنده سطح (AFP) کدامند؟

□ سرطان ها: سرطان کبد (هپاتوسلولار کارسینوما)، سرطان بیضه (به خصوص ژرم سل تومورها)، سرطان تخمدان (به خصوص برخی انواع ژرم سل تومورها)، سرطان معده یا پانکراس (در موارد نادر).

□ بیماری های کبدی غیرسرطانی: هپاتیت حاد یا مزمن، سیروز کبدی، آسیب کبدی ناشی از الکل یا سموم.

□ بارداری: تولید AFP توسط جنین.

□ شرایط جنینی: نقص لوله عصبی در جنین (اسپینا بیفیدا)، سندرم داون (در برخی موارد).

□ تیروئیدیت (التهاب تیروئید).

□ بیماری های التهابی روده (کرون، کولیت اولسراتیو).

□ بعضی از تومورهای خوش خیم کبدی.

عوامل کاهش دهنده سطح (AFP) کدامند؟

□ پاسخ مناسب به درمان سرطان: انجام درمان موفقیت آمیز سرطان از طریق جراحی، شیمی درمانی یا پرتودرمانی.

□ بارداری: می تواند نشان دهنده افزایش خطر سندرم داون در جنین باشد.

عوامل ایجاد کننده تداخل در آزمایش (AFP) کدامند؟

1) عوامل ایجاد کننده نتایج مثبت کاذب سطح AFP:

□ بارداری: توسط جنین تولید می شود.

□ بیماری های خوش خیم کبدی: هپاتیت، سیروز، یا آسیب کبدی.

□ ناهنجاری های جنینی: نقص لوله عصبی یا سایر ناهنجاریهای جنینی.

□ داروهای مؤثر بر کبد: داروهای ضدالتهاب، داروهای شیمی درمانی.

□ عود بیماری های التهابی: تیروئیدیت یا بیماری های التهابی روده.

□ حاملگی چند قلویی.

2) عوامل ایجاد کننده نتایج منفی کاذب سطح AFP:

□ مراحل اولیه بیماری: در برخی سرطان ها (سرطان کبد یا سرطان بیضه)، در مراحل اولیه بیماری، ممکن است سطح AFP هنوز به سطح لازم جهت تشخیص، افزایش نیافته باشد.

□ نوع تومور: بعضی از انواع تومورها (انواع خاصی از سرطان کبد یا تومورهای ژرم سل) ممکن است یا AFP تولید نکنند و یا میزان AFP تولید شده توسط آن ها بسیار کم باشد. در این موارد، حتی در صورت وجود تومور، سطح AFP طبیعی گزارش می شود.

□ داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی: این داروها ممکن است به طور غیرمستقیم بر سطح AFP تأثیر بگذارند.

□ داروهای هورمونی.

□ داروهای شیمی درمانی.

□ همولیز نمونه خون.

□ وجود چربی زیاد در خون (لیپمیک بودن).

□ سیگار کشیدن.

 آزمایشگاه ژنتیک پزشکی گوهردشت آماده ارائه برترین خدمات برای شما عزیزان میباشد.