هپاتیت C

نام آزمایش: HCV Viral Load PCR
نام فارسی: تشخیص کمی ژنوم ویروس هپاتیت C به روش PCR
نام اختصاری: HCV Viral Load PCR
نام بخش: Molecular Genetics
نمونه مورد نیاز: خون وریدی

هپاتیت C یک عفونت ویروسی کبد است که توسط ویروس HCV ایجاد می‌شود. بیش از ۵۰٪ موارد به سمت عفونت مزمن پیش می‌روند که می‌تواند منجر به سیروز، نارسایی کبد و سرطان کبد (HCC) شود.

راه‌های انتقال

• استفاده مشترک از سرنگ و وسایل تزریق
• خون و فرآورده‌های خونی آلوده
• تاتو، حجامت، خالکوبی با وسایل غیراستریل
• انتقال مادر به نوزاد (~۵٪)
• تماس جنسی محافظت‌نشده
• وسایل شخصی آلوده (تیغ، مسواک)
• مواجهه شغلی با سوزن آلوده

موارد درخواست آزمایش

• تأیید عفونت فعال پس از تست آنتی‌بادی مثبت
• تشخیص در دوره پنجره (Window Period)
• بیماران با نقص ایمنی (HIV، پیوند، شیمی‌درمانی)
• شروع و پایش درمان ضدویروسی
• ارزیابی پاسخ درمان (EVR، ETR، SVR)
• تشخیص عود یا شکست درمان
• پیگیری در بارداری و بیماران دیالیزی

روش انجام آزمایش

Real-Time RT-PCR (واکنش زنجیره‌ای پلیمراز در زمان واقعی)

تفسیر نتایج

• منفی: عدم شناسایی RNA ویروس (≤10–15 IU/mL)
• مثبت با بار پایین: <400,000 IU/mL
• مثبت با بار متوسط: 400,000 – 800,000 IU/mL
• مثبت با بار بالا: >800,000 IU/mL

عوامل افزایش بار ویروسی

• عفونت حاد اولیه
• شکست درمانی
• عود پس از درمان
• پیوند عضو (به‌ویژه کبد)
• سیروز پیشرفته

عوامل کاهش بار ویروسی

• درمان موفق با DAAs یا اینترفرون
• پاسخ ایمنی قوی میزبان
• پاکسازی خودبه‌خودی نادر

تداخلات آزمایش

مثبت کاذب:

• آلودگی متقاطع در آزمایشگاه
• آلودگی محصولات PCR (Amplicon)
• آلودگی مواد واکنش
• فاکتور روماتوئید (RF)
• آنتی‌بادی‌های هتروفیل

منفی کاذب:

• بار ویروسی پایین (دوره پنجره یا درمان موفق)
• جهش در محل اتصال پرایمر/پروب
• نمونه ناکافی
• استفاده از هپارین
• همولیز، لیپمی یا ایکتریک شدید
• ذوب و انجماد مکرر نمونه