قند خون 2 ساعته پس از ناشتایی:

به طور طبیعی، پس از صرف غذا، سطح گلوکز خون افزایش می‌یابد و پانکراس با ترشح انسولین به آن پاسخ می‌دهد. انسولین مانند کلیدی است که به سلول‌ها اجازه جذب گلوکز می‌دهد. در افراد سالم، سطح قند خون طی ۲ ساعت به محدوده طبیعی باز می‌گردد. در افراد دیابتی، یا انسولین کافی تولید نمی‌شود (دیابت نوع ۱) یا سلول‌ها به انسولین پاسخ نمی‌دهند (دیابت نوع ۲). سطح بالای مداوم گلوکز می‌تواند به تدریج به عروق خونی کوچک و بزرگ آسیب بزند و زمینه‌ساز عوارض زیر شود:

• آسیب کلیوی (نفروپاتی)
• اختلالات عصبی (نوروپاتی)
• بیماری‌های قلبی-عروقی

آزمایش Blood Glucose (2 hrs p.p.) برای تشخیص دیابت، پیش‌دیابت و بررسی کنترل قند خون در افراد دیابتی اهمیت ویژه دارد.

• تشخیص دیابت نوع ۲: افراد دارای علائم پرنوشی، تکرر ادرار، کاهش وزن یا عوامل خطر مانند چاقی و سابقه خانوادگی
• شناسایی پیش‌دیابت (اختلال تحمل گلوکز)
• تشخیص دیابت بارداری (GDM) در هفته ۲۴–۲۸ بارداری
• بررسی مقاومت به انسولین و سندرم متابولیک
• ارزیابی پاسخ به درمان در بیماران دیابتی (داروها و تغییر سبک زندگی)
• بررسی هیپوگلیسمی واکنشی (علائمی مانند لرزش، تعریق، گرسنگی ۲–۴ ساعت پس از غذا)
• ارزیابی اختلالات نادر متابولیک و MODY

روش استاندارد (OGTT)

• ناشتایی ۸–۱۲ ساعت قبل (فقط آب مجاز)
• خودداری از الکل، سیگار و ورزش شدید ۲۴ ساعت قبل
• رعایت رژیم کربوهیدرات ۱۵۰ گرم در ۳ روز قبل

روش پس از وعده غذایی معمولی

• مصرف صبحانه حاوی ۷۵–۱۰۰ گرم کربوهیدرات
• ثبت زمان دقیق شروع غذا
• نمونه‌گیری دقیقاً ۱۲۰ دقیقه پس از شروع غذا
• در صورت بیماری، سرماخوردگی یا استرس شدید، بهتر است آزمایش به تعویق بیفتد

در صورت مصرف داروها، با پزشک یا آزمایشگاه مشورت شود. داروهای کاهش‌دهنده قند ممکن است با دستور پزشک موقتاً قطع شوند.

• آنزیمی هگزوکیناز (Hexokinase – استاندارد طلایی)
• گلوکز اکسیداز (Glucose Oxidase – رایج‌ترین روش)
• روش الکتروشیمیایی (گلوکومترهای آزمایشگاهی)

• سطوح نرمال: <140 mg/dL یا <8.7 mmol/L
• افزایش متوسط (پیش‌دیابت): 140–199 mg/dL یا 8.7–11 mmol/L
• افزایش شدید (دیابت): ≥200 mg/dL یا ≥11.1 mmol/L
• دیابت بارداری (GDM): ناشتا ≥95 mg/dL، ۲ ساعت پس از گلوکز ≥155 mg/dL
• دیابتی‌ها: بزرگسالان جوان <180 mg/dL، سالمندان <200 mg/dL، زنان باردار <120 mg/dL

• اختلالات متابولیک: دیابت نوع ۲، پیش‌دیابت، سندرم متابولیک
• اختلالات اندوکرین: آکرومگالی، سندرم کوشینگ، فئوکروموسیتوما
• بیماری‌های پانکراس: پانکراتیت مزمن، سرطان پانکراس، فیبروز سیستیک
• داروها: کورتیکواستروئیدها، دیورتیک‌ها، برخی آنتی‌سایکوتیک‌ها
• اختلالات متابولیک: استرس شدید، دیابت بارداری، چاقی شدید

• اختلالات هورمونی: هیپوپیتوئیتاریسم، نارسایی آدرنال، هیپوتیروئیدی شدید
• تومورهای انسولین‌ساز: انسولینوما، هیپرپلازی سلول‌های بتا
• داروها: انسولین تزریقی، سولفونیل اوره‌ها، الکل حاد
• اختلالات گوارشی: سندرم دامپینگ، پس از گاسترکتومی
• بیماری‌های کبدی پیشرفته: سیروز، نارسایی حاد کبدی

نتایج مثبت کاذب

• داروها: کورتون، دیورتیک‌ها، برخی آنتی‌سایکوتیک‌ها
• کم‌آبی بدن
• عدم رعایت ناشتایی
• همولیز یا لیپمی شدید نمونه
• تأخیر در پردازش نمونه

نتایج منفی کاذب

• فعالیت بدنی شدید هنگام آزمایش
• مصرف خودسرانه داروهای کاهش‌دهنده قند خون
• اختلالات گوارشی: گاستروپارزی
• استعمال دخانیات قبل از آزمایش
• نگهداری نمونه در دمای نامناسب