قند خون 2 ساعته پس از خوردن غذا:

دیابت بیماری مزمنی است که در آن بدن نمی‌تواند گلوکز را به درستی استفاده کند:

• کمبود انسولین (دیابت نوع ۱)
• مقاومت به انسولین (دیابت نوع ۲)

عوارض قند خون بالا:

• کوتاه‌مدت: تشنگی زیاد، تکرر ادرار، تاری دید
• بلندمدت: آسیب به عروق، نوروپاتی، رتینوپاتی، افزایش خطر سکته قلبی و مغزی، نارسایی کلیوی

این آزمایش میزان گلوکز خون را ۲ ساعت پس از وعده غذایی (معمولاً ناهار) اندازه‌گیری می‌کند و برای بررسی کنترل قند خون و تشخیص اختلالات متابولیک مانند پیش‌دیابت یا دیابت نوع ۲ استفاده می‌شود.

• تشخیص دیابت نوع ۲ و پیش‌دیابت: قند خون ۲ ساعت پس از غذا ≥۲۰۰ mg/dL یا ≥11.1 mmol/L → دیابت قطعی
• کنترل گلیسمیک در بیماران دیابتی: بررسی اثر داروها (انسولین، متفورمین، سولفونیل اوره‌ها) و رژیم غذایی و فعالیت بدنی
• بررسی هایپرگلیسمی پس از غذا (Postprandial Hyperglycemia) و شناسایی دیابت پنهان
• غربالگری دیابت بارداری (GDM) با تست تحمل گلوکز خوراکی (OGTT)
• ارزیابی پاسخ بدن به کربوهیدرات‌ها در افراد با مقاومت به انسولین (PCOS)

• نیازی به ناشتا بودن نیست، مگر توصیه پزشک برای پایه‌گذاری مقایسه با قند ناشتا
• در صورت درخواست قند ناشتا همزمان، ۸–۱۲ ساعت قبل از انجام آزمایش از خوردن غذا خودداری شود (فقط آب)

1) روش استاندارد (با وعده غذایی معمولی)

• مصرف وعده غذایی معمولی (۷۵–۱۰۰ گرم کربوهیدرات)
• ثبت زمان شروع غذا، نمونه‌گیری دقیقاً ۲ ساعت پس از شروع
• عدم مصرف خوراکی و فعالیت شدید در این فاصله

2) تست تحمل گلوکز خوراکی (OGTT)

• ناشتایی ۸–۱۲ ساعت قبل
• نمونه خون ناشتا گرفته می‌شود
• مصرف ۷۵ گرم گلوکز و نمونه‌گیری در ۱ و ۲ ساعت پس از مصرف

3) استفاده از گلوکومتر خانگی

• نمونه خون مویرگی ۲ ساعت پس از شروع غذا
• خواندن نتیجه روی نمایشگر
• عدم مصرف غذا یا نوشیدنی (به جز آب) و پرهیز از ورزش شدید قبل از نمونه‌گیری
• اطلاع به پزشک در صورت مصرف داروهای دیابت یا کورتون

روش‌های آزمایشگاهی

• هگزوکیناز (Hexokinase)
• گلوکز اکسیداز (Glucose Oxidase)
• الکتروشیمیایی (گلوکومترهای آزمایشگاهی)

• سطوح نرمال: <140 mg/dL یا <8.7 mmol/L
• محدوده خطر (پیش‌دیابت): 140–199 mg/dL یا 8.7–11 mmol/L
• افزایش سطح (دیابت): ≥200 mg/dL یا ≥11.1 mmol/L

• دیابت و پیش‌دیابت: کمبود یا مقاومت به انسولین
• اختلالات هورمونی: سندرم کوشینگ، آکرومگالی، فئوکروموسیتوما، هایپرتیروئیدیسم
• داروها: کورتون‌ها، دیورتیک‌ها، بتابلاکرها، برخی آنتی‌سایکوتیک‌ها
• اختلالات فیزیولوژیک: استرس، جراحی یا تروما، پانکراتیت مزمن، هموکروماتوز، PCOS

• هایپوگلیسمی واکنشی
• بیماری‌های خاص: نارسایی آدرنال، هیپوپیتوئیتاریسم
• داروها: انسولین، سولفونیل اوره‌ها، سالیسیلات‌ها، الکل
• اختلالات متابولیک: بیماری‌های کبدی پیشرفته، گرسنگی طولانی

نتایج مثبت کاذب:

• داروها: کورتون‌ها، دیورتیک‌ها
• اختلالات بدنی: استرس شدید، عفونت‌های حاد، کم‌آبی
• مشکلات قبل از نمونه‌گیری: مصرف سیگار، فعالیت بدنی شدید
• اختلالات آزمایشگاهی: تأخیر در پردازش، استفاده از لوله بدون ضدانعقاد مناسب، همولیز، لیپمی شدید

نتایج منفی کاذب:

• مصرف ناکافی کربوهیدرات در وعده غذایی
• فعالیت بدنی شدید در طول ۲ ساعت انتظار
• مصرف الکل قبل از آزمایش
• مصرف داروهای کاهش‌دهنده قند خون یا سالیسیلات‌ها
• گاستروپارزی (تأخیر در تخلیه معده)
• هایپوگلیسمی واکنشی در برخی افراد
• مصرف بیش از حد ویتامین C
• بارداری: افزایش حساسیت به انسولین
• اختلالات آزمایشگاهی: نمونه‌گیری زودتر از ۲ ساعت، ذخیره نامناسب نمونه