قند خون ۲ ساعته پس از شام: گلوکز منبع اصلی انرژی برای سلول‌ها است و از تجزیه کربوهیدرات‌ها به دست می‌آید. دیابت بیماری مزمنی است که در آن بدن نمی‌تواند گلوکز را به درستی استفاده کند:

• کمبود انسولین (دیابت نوع ۱)
• مقاومت به انسولین (دیابت نوع ۲)

عوارض قند خون بالا:

• کوتاه‌مدت: تشنگی زیاد، تکرر ادرار، تاری دید
• بلندمدت: آسیب به عروق، نوروپاتی، رتینوپاتی، افزایش خطر سکته قلبی و مغزی، نارسایی کلیوی

• تشخیص دیابت نوع ۲ و پیش دیابت همراه با قند ناشتا و HbA1c
• پیگیری اثربخشی درمان در بیماران دیابتی (انسولین یا متفورمین)
• ارزیابی کنترل گلیسمیک در دیابت بارداری (GDM)
• بررسی پاسخ بدن به کربوهیدرات‌ها و شناسایی افزایش قند پس از غذا
• ارزیابی خطر عوارض دیابت (آترواسکلروز، بیماری‌های قلبی-عروقی، نوروپاتی، رتینوپاتی)
• کمک به تنظیم رژیم غذایی و سبک زندگی

• صرف یک وعده شام معمولی، حاوی کربوهیدرات‌های رایج (نان، برنج، سیب‌زمینی)
• خودداری از غذاهای بسیار چرب یا شیرین و فست فود
• زمان انجام آزمایش: ۲ ساعت پس از شروع شام
• عدم مصرف خوراکی در این فاصله و پرهیز از ورزش شدید یا خواب
• مشورت با پزشک در صورت مصرف دارو و اطلاع به کارشناس آزمایشگاه

1) آزمایشگاه (خون وریدی):

• روش هگزوکیناز (Gold Standard)
• روش آنزیمی گلوکز اکسیداز
• روش گلوکز دهیدروژناز

2) دستگاه گلوکومتر (خون مویرگی – نوک انگشت):

• صرف شام معمولی
• آماده‌سازی دستگاه و استفاده از نوار تست و لانست استریل
• شستشوی دست‌ها و خشک کردن قبل از نمونه‌گیری
• سوراخ کردن انگشت (معمولاً حلقه) و پاک کردن قطره اول
• قرار دادن قطره دوم روی نوار تست و خواندن عدد نمایش داده شده

* دقت بالاتر در آزمایشگاه با خون وریدی است.

• نرمال: <140 mg/dL یا <8.7 mmol/L
• پیش دیابت: 140-199 mg/dL یا 8.7-11 mmol/L
• دیابت: ≥200 mg/dL یا ≥11.1 mmol/L

• داروها: کورتون‌ها، دیورتیک‌های تیازیدی، برخی داروهای روان‌پزشکی (اولانزاپین)
• استرس و بیماری‌های حاد: عفونت، تب، ترشح کورتیزول و کاتکولامین
• دیابت کنترل نشده یا تشخیص داده نشده
• سندرم دامپینگ پس از جراحی معده
• مصرف کربوهیدرات‌های با جذب سریع (نان سفید، برنج، شیرینی، نوشابه)
• حجم زیاد وعده شام، پرخوری ترکیبی با چربی و کربوهیدرات
• کم تحرکی پس از غذا

• اختلالات گوارشی: گاستروپارزی
• داروهای کاهش‌دهنده قند خون: انسولین، سولفونیل اوره‌ها
• هیپوگلیسمی واکنشی
• مصرف ناکافی کربوهیدرات در وعده شام
• فعالیت بدنی شدید پس از غذا
• مصرف الکل همراه با غذا

نتایج مثبت کاذب:

• داروها: کورتون‌ها، دیورتیک‌ها، برخی آنتی‌سایکوتیک‌ها، بتا آگونیست‌ها
• دهیدراتاسیون شدید
• استفاده از الکل برای ضدعفونی پوست و تأخیر در جداسازی سرم

نتایج منفی کاذب:

• مصرف داروهای کاهش‌دهنده قند قبل از آزمایش
• مکمل‌ها مانند ویتامین C با دوز بالا
• فعالیت شدید بدنی قبل از آزمایش، استفراغ یا اسهال پس از شام
• استفاده از لوله‌های حاوی فلوراید سدیم فعال نشده، ذخیره‌سازی نامناسب نمونه، همولیز نمونه