نام آزمایش: Blood Glucose (2 pm) (قند خون ۲ بعد از ظهر)
نام اختصاری: BS 2pm
نام بخش: Blood Chemistry
نمونه مورد نیاز: خون وریدی
قند خون ۲ بعد از ظهر
دیابت یک بیماری متابولیک مزمن است که با سطح بالای گلوکز خون (هایپرگلیسمی) به دلیل اختلال در ترشح یا عملکرد انسولین مشخص میشود. انسولین به سلولها کمک میکند تا گلوکز را از خون جذب کنند. در دیابت، یا انسولین کافی تولید نمیشود (نوع ۱) یا سلولها به انسولین مقاوم میشوند (نوع ۲). کنترل مناسب قند خون از عوارض دیابت جلوگیری میکند و شامل روشهایی مانند پمپ انسولین هوشمند و داروهای GLP-1 RA میشود.
آزمایش Blood Glucose (2 pm)، میزان قند خون را ۲ ساعت پس از شروع وعده ناهار اندازهگیری میکند و برای ارزیابی پاسخ بدن به کربوهیدراتها و کنترل قند خون افراد دیابتی یا مشکوک به دیابت اهمیت دارد.
کاربردهای آزمایش
- تشخیص دیابت و پیشدیابت
- بررسی کنترل گلیسمی در بیماران دیابتی
- ارزیابی اثربخشی داروها مانند انسولین کوتاهاثر یا سولفونیل اورهها
- ارزیابی ریسک هیپوگلیسمی پس از غذا
- بررسی تأثیر فعالیت بدنی و استرس بر قند خون
- پیگیری دیابت بارداری
- کمک به مدیریت رژیم غذایی
آمادگی قبل از آزمایش
روش OGTT (تست تحمل گلوکز خوراکی)
- ناشتایی ۸–۱۲ ساعت قبل (فقط آب مجاز)
- خودداری از صبحانه، الکل، سیگار و ورزش شدید
- مصرف ۷۵ گرم گلوکز محلول در آب و نمونهگیری ۲ ساعت پس از آن
بررسی روزانه قند خون
- نمونهگیری دقیقاً ۲ ساعت پس از اولین لقمه ناهار
- خوردن تنقلات یا نوشیدنیهای شیرین ممنوع است (فقط آب مجاز)
- از ورزش شدید یا استرس زیاد خودداری شود
- در صورت مصرف داروها، با پزشک یا آزمایشگاه مشورت شود
روش انجام آزمایش
- گلوکز اکسیداز (Glucose Oxidase – GOD)
- هگزوکیناز (Hexokinase – HK، استاندارد طلایی)
- احیای مس (Alkaline Copper Reduction – Folin-Wu، قدیمی)
- گلوکومترهای خانگی برای پایش روزانه
دامنه مرجع
- افراد غیردیابتی: ۷۰–۱۴۰ mg/dL (3.9–8.7 mmol/L)
- پیشدیابت (OGTT): ۱۴۰–۱۹۹ mg/dL (7.8–11 mmol/L)
- دیابت (OGTT یا تست تصادفی با علائم): ≥ ۲۰۰ mg/dL (≥11.1 mmol/L)
- دیابت بارداری ۲ ساعت پس از غذا: ≥۱۵۳ mg/dL (≥8.5 mmol/L)
عوامل افزایشدهنده قند خون
- رژیم غذایی: کربوهیدراتهای سریعالهضم، وعدههای حجیم یا پرچرب، کمبود فیبر
- داروها: کورتیکواستروئیدها، دیورتیکها، داروهای روانپزشکی
- هورمونها: مقاومت به انسولین، پرکاری تیروئید، آکرومگالی، فئوکروموسیتوما
- سبک زندگی: بیتحرکی بعد از وعده غذایی، استرس، کمبود خواب
- دیابت نوع ۱ یا ۲ و پیشدیابت
- عفونتها یا بیماریهای حاد
عوامل کاهشدهنده قند خون
- مصرف کم کربوهیدرات و غذاهای با شاخص گلیسمی پایین
- هیپوگلیسمی واکنشی، جراحی بایپس معده، کمکاری تیروئید
- داروها: انسولین یا سولفونیل اورهها، مصرف بیش از حد داروهای دیابت، الکل
- فعالیت بدنی شدید قبل یا بعد از غذا
عوامل ایجاد تداخل در آزمایش
نتایج مثبت کاذب
- داروها: ویتامین C زیاد، مالتوز یا ایکودکسترین تزریقی
- شرایط بالینی: کمآبی شدید، پاراپروتئینمی
- اختلالات آزمایشگاهی: لولههای بدون ضد انعقاد، همولیز نمونه
نتایج منفی کاذب
- داروها: N-استیل سیستئین (NAC)
- اختلالات آزمایشگاهی: فلوراید ناکافی، نگهداری نمونه در دمای بالا، همولیز شدید

