قند خون یک ساعته پس از ناهار

دیابت یک بیماری متابولیک مزمن است که با سطح بالای گلوکز خون (هایپرگلیسمی) به دلیل نقص در ترشح انسولین، عملکرد انسولین یا هر دو تشخیص داده می‌شود. انسولین هورمونی است که توسط پانکراس تولید شده و به سلول‌ها کمک می‌کند تا از گلوکز برای انرژی استفاده کنند.

• نوع ۱ (T1DM): تخریب سیستم ایمنی سلول‌های بتای پانکراس؛ معمولاً در کودکان/نوجوانان؛ نیاز به انسولین.
• نوع ۲ (T2DM): مقاومت به انسولین همراه با نقص در ترشح انسولین؛ شایع‌ترین نوع (۹۰% موارد)؛ مرتبط با چاقی و سبک زندگی.
• بارداری (GDM): مقاومت به انسولین در بارداری؛ معمولاً پس از زایمان بهبود می‌یابد؛ خطر دیابت نوع ۲ در آینده.
• انواع دیگر : ناشی از بیماری‌های پانکراس، داروها یا عفونت‌ها (مانند فیبروز کیستیک).

• تشنگی زیاد (پلی دیپسی)
• تکرر ادرار (پلی اوری)
• گرسنگی مداوم (پلی فاژی)
• کاهش وزن غیرمنتظره (در دیابت نوع ۱)
• خستگی و تاری دید
• تنفس سریع و عمیق (کتواسیدوز دیابتی)
• خواب‌آلودگی شدید (حالت هایپراسمولار)

• تشخیص نوع ۲ و پیش دیابت: بررسی پاسخ بدن به کربوهیدرات در وعده غذایی معمولی.
• غربالگری و تشخیص دیابت بارداری (GDM): اندازه‌گیری قند خون ۱ ساعت پس از مصرف ۷۵ گرم گلوکز بین هفته‌های ۲۴-۲۸ بارداری.
• شناسایی افزایش قند خون پنهان (Postprandial Spikes) حتی با HbA1c طبیعی.
• ارزیابی عملکرد سلول‌های بتای پانکراس و ترشح انسولین پس از غذا.
• مانیتورینگ درمان در بیماران دیابتی: اثربخشی داروها، انسولین، یا تغییر سبک زندگی.
• تفکیک دیابت نوع ۱ و نوع ۲ در موارد مبهم.

□ نیازی به ناشتایی نیست، اما باید وعده ناهار معمولی حاوی کربوهیدرات باشد.

□ خودداری از مصرف غذاهای بسیار شیرین یا چرب.

□ زمان شروع و پایان غذا را یادداشت کنید.

□ نمونه دقیقاً ۱ ساعت پس از پایان غذا تحویل آزمایشگاه شود.

□ اطلاع‌رسانی به آزمایشگاه درباره داروهای مصرفی.

• روش آنزیماتیک هگزوکیناز (Hexokinase): دقیق‌ترین روش
• روش گلوکز اکسیداز (Glucose Oxidase)
• استفاده از گلوکومتر: برای مصرف خانگی

• سطوح نرمال: <140 mg/dL یا <7.8 mmol/L
• پیش دیابت: 140-199 mg/dL یا 7.8-11 mmol/L
• دیابت: ≥200 mg/dL یا ≥11.1 mmol/L

• تغذیه: کربوهیدرات‌های با جذب سریع، وعده‌های پرحجم، نوشیدنی‌های شیرین
• بیماری‌ها: دیابت نوع ۲، پیش دیابت، دیابت بارداری، سندرم متابولیک
• داروها: کورتون‌ها، برخی دیورتیک‌ها، آنتی‌سایکوتیک‌ها
• سبک زندگی: کم‌تحرکی پس از غذا، سیگار، استرس، کم‌خوابی

• تغذیه: مصرف فیبر بالا، پروتئین‌ها و چربی‌های سالم، وعده‌های کوچک و متعادل
• داروها: انسولین، داروهای محرک ترشح انسولین، سولفونیل اوره‌ها
• بیماری‌ها: هیپوگلیسمی واکنشی، سندرم دامپینگ

1) نتایج مثبت کاذب:

• دهیدراتاسیون شدید (هماتوکریت >55%)، استرس حاد، مصرف دوز بالای ویتامین C (>1g)
• ذخیره نمونه در دمای نامناسب، همولیز شدید، لیپمی یا بیلی روبین بالا، تأخیر در پردازش نمونه

2) نتایج منفی کاذب:

• داروها: مکمل‌های ویتامین C، داروهای حاوی سالیسیلات، استازولامید
• شرایط خاص: لکوسیتوز شدید (>100,000 سلول/μL)، بیماری‌های ذخیره‌ای گلیکوژن، نارسایی کبدی پیشرفته
• اختلالات آزمایشگاهی: رقیق شدن نمونه، استفاده از الکل برای ضدعفونی، نمونه‌گیری از ناحیه تزریق انسولین