آزمایشگاه گوهردشت

آزمایش لاکتات

نام آزمایش / Test Name:

Lactate Test (Lactic Acid) – (آزمایش لاکتات)

بخش / Department:

بیوشیمی (Biochemistry)

نمونه مورد نیاز / Required Sample:

خون وریدی (Venous Blood)

آزمایش مکمل / Complementary Test:

آزمایش لاکتات مایع مغزی–نخاعی (CSF Lactate Test)

لاکتات / Lactate (C3H6O3):

لاکتات یک محصول جانبی متابولیسم بی‌هوازی (Anaerobic Metabolism) است که زمانی تولید می‌شود که بدن به‌جای O₂ از گلوکز برای تولید ATP (Adenosine Triphosphate) استفاده می‌کند. این متابولیت توسط سلول‌های عضلانی، RBCs، مغز و بافت‌های دیگر در شرایط هیپوکسی تولید می‌شود. در حالت هوازی (Aerobic) تولید ATP در میتوکندری با استفاده از گلوکز و O₂ انجام می‌شود.

انواع اسید لاکتیک / Types of Lactic Acid:

  1. Type A: شایع‌تر؛ ناشی از کاهش O₂ در ریه یا ↓ جریان خون (Hypoperfusion) → کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها. مثال: MI (حمله قلبی)، CHF (نارسایی قلبی احتقانی)، Pulmonary Edema.
  2. Type B: ↑ لاکتات بدون هیپوکسی. علل: بیماری‌های کبدی و کلیوی، دیابت، لوسمی، AIDS، Glycogen Storage Disorders، داروها، سموم، Sepsis، Meningitis، بیماری‌های میتوکندریایی ارثی.

موارد انجام تست لاکتات / Indications:

  • علائم هیپوکسی: Dyspnea، Tachypnea، Pallor، Sweating، Muscle Weakness، Abdominal Pain، Coma
  • تشخیص شوک (Shock): Septic، Cardiogenic، Hypovolemic
  • تشخیص Lactic Acidosis: دیابت، نارسایی کبد/کلیه
  • اختلالات متابولیک
  • تعیین Lactate Threshold در ورزشکاران
  • ارزیابی عملکرد ورزشی پس از Exercise شدید
  • بررسی پاسخ به درمان → کاهش سطح لاکتات

آمادگی قبل از آزمایش / Pre-test Preparation:

  • ناشتایی 8–12 ساعت
  • نمونه‌گیری ممکن است در حالت Rest، حین Exercise یا بلافاصله بعد از آن انجام شود
  • اجتناب از فعالیت شدید قبل تست
  • مشاوره با پزشک درباره مصرف دارو

روش انجام آزمایش / Test Methods:

  • روش آنزیماتیک (Enzymatic Method): استفاده از آنزیم Lactate Oxidase
  • دستگاه‌های پرتابل (Portable Lactate Analyzers) در محیط‌های ورزشی

دامنه مرجع / Reference Range:

  • Resting Lactate: 0.5–2.2 mmol/L
  • High: > 4 mmol/L → Lactic Acidosis / Shock
  • Low: معمولاً بی‌اهمیت ولی گاهی بالینی مهم

علل افزایش لاکتات / Hyperlactatemia Causes:

  • Shock: Septic, Cardiogenic, Hypovolemic
  • Lactic Acidosis
  • Organ Failure: Liver, Kidney, Heart
  • Diabetes (Uncontrolled / DKA)
  • Severe Infections: Sepsis, Bacterial Infections
  • Severe Anemia
  • Seizure
  • Intense Exercise
  • Drugs: Metformin
  • Toxins: Alcohol, Cyanide, Methanol
  • Hypoxia
  • Severe Burns
  • Thiamine (Vit B1) Deficiency

علل کاهش لاکتات / Hypolactatemia Causes:

  • Malnutrition
  • Metabolic Disorders
  • Mitochondrial Diseases
  • Drugs: Isoniazid, Metformin
  • Prolonged Rest
  • Low Carbohydrate Intake

عوامل مداخله‌گر / Interfering Factors:

  • False ↑: Intense Physical Activity, Stress, Drugs (Metformin, Epinephrine, Antivirals), Liver/Kidney Failure, High Carb Intake, Smoking, Toxins, Hemolysis, High Altitude

نکته: در موارد مشکوک به مننژیت، انجام همزمان Blood Lactate و CSF Lactate به تشخیص مننژیت باکتریایی (↑ CSF Lactate) از مننژیت ویروسی کمک می‌کند.

بخش بیوشیمی آزمایشگاه گوهردشت آماده ارائه دقیقترین و سریعترین نتایج برای شما میباشد هدف آزمایشگاه گوهردشت پایش سلامت شماست.