💊 نام آزمایش: Test Vitamin B12 (Vit B12)
📌 بخش: هورمون شناسی
🧪 نمونه مورد نیاز: خون وریدی
🔬 آزمایش های مکمل: Methyl malonic acid (MMA), Serum holotranscobalamin, Homocysteine
📝 توضیح آزمایش
ویتامین B12، بخشی از مجموعه ویتامین های B می باشد که برای تشکیل گلبول های قرمز، ترمیم بافت و سلول و سنتز DNA ضروری است. همچنین ویتامین B12 برای سلامت اعصاب نیز مهم است. کمبود ویتامین B12 می تواند باعث کم خونی ماکروسیتی (بزرگ شدن گلبول های قرمز) شود که در آن، گلبول های قرمز کاهش یافته اما ماکروسیتی هستند. ویتامین B12 در محصولات حیوانی مانند: گوشت قرمز، ماهی، مرغ، شیر و تخم مرغ وجود دارد.
آزمایش ویتامین B12، که به عنوان آزمایش کوبالامین نیز شناخته می شود، سطح ویتامین B12 موجود در خون را اندازه گیری می کند و برای عملکرد طبیعی سیستم عصبی، تولید گلبول های قرمز و سنتز DNA ضروری است. کمبود ویتامین B12 می تواند باعث مشکلات جدی مانند: کم خونی، خستگی، ضعف، مشکلات عصبی و اختلالات روانی شود.
⚠️ بیماری های ناشی از کمبود ویتامین B12
- ✔ درجات مختلفی از نوروپاتی (آسیب عصبی)
- ✔ دژنراسیون ترکیبی تحت حاد بند ناف یا SACD
- ✔ زوال ضعیف بینایی
- ✔ کاهش توانایی ذهنی
- ✔ نقص لوله عصبی جنین در اوایل بارداری (اسپینا بیفیدا) و زایمان زودرس
⏰ چه زمانی انجام آزمایش Vit B12 توصیه می شود؟
- ✔ وجود علائمی مانند: ضعف و خستگی، رنگ پریدگی پوست، بی حسی یا احساس گزگز در دست و پا، مشکل در حفظ تعادل و راه رفتن، مشکلات حافظه، پارانویا در افراد مسن، افسردگی، تغییرات خلق و خو
- ✔ تشخیص نوروپاتی (آسیب عصبی)
- ✔ تشخیص کم خونی پرنیسیوز
- ✔ تشخیص علت کم خونی ماکروسیتیک
- ✔ بیماری های گوارشی: بیماری کرون، سلیاک، کاهش تولید اسید معده، جراحی های معده و روده
- ✔ رژیم غذایی ناسالم: رژیم های گیاه خواری یا وگان فاقد منابع کافی ویتامین B12
- ✔ بررسی اثربخشی درمان برای کمبود B12
- ✔ برخی داروها: متفورمین، مهارکننده های پمپ پروتون
🛡️ آمادگی قبل از آزمایش
لازم است از مصرف مکمل های ویتامین B12 یا بیوتین حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از آزمایش پرهیز شود. در صورت مصرف دارو با پزشک مشورت کرده و یا به کارشناس آزمایشگاه اطلاع داده شود.
🔬 روش انجام آزمایش
- ✔ ELISA (الایزا)
- ✔ CLIA (کمی لومینسنس)
- ✔ ECLIA (الکتروکمی لومینسنس)
- ✔ ELFA (الفا)
📏 دامنه مرجع
- ✔ سطح نرمال ویتامین B12: 200-900 pg/mL
- ✔ کاهش سطح ویتامین B12: نشان دهنده کمبود و نیاز به بررسی بیشتر
- ✔ افزایش سطح ویتامین B12: ممکن است ناشی از بیماری های کبدی، برخی سرطان ها یا مصرف زیاد مکمل ها باشد
⬆️ عوامل افزایش دهنده سطح ویتامین B12
- ✔ مصرف مکمل های ویتامین B12
- ✔ رژیم غذایی سرشار از ویتامین B12
- ✔ بیماری های کبدی: هپاتیت، سیروز
- ✔ برخی سرطان ها: لوسمی، سرطان کبد
- ✔ اختلالات خونی: پلیسیتمی ورا
- ✔ برخی داروها: کورتیکواستروئیدها، مکمل های حاوی ویتامین B12
⬇️ عوامل کاهش دهنده سطح ویتامین B12
- ✔ رژیم غذایی فاقد ویتامین B12
- ✔ اختلالات در جذب ویتامین B12
- ✔ افزایش سن
- ✔ مصرف برخی داروها: متفورمین، مهارکننده های پمپ پروتون، آنتی اسیدها
- ✔ عفونت های انگلی: کرم های نواری
- ✔ اعتیاد به الکل
- ✔ بارداری و شیردهی
⚠️ عوامل ایجاد کننده تداخل در آزمایش ویتامین B12
⬆️ عوامل افزایش دهنده کاذب
- ✔ برخی داروها: کورتیکواستروئیدها
- ✔ بیماری های کبدی: هپاتیت یا سیروز کبدی
- ✔ پلیسیتمی ورا
- ✔ نارسایی کلیوی
⬇️ عوامل کاهش دهنده کاذب
- ✔ برخی داروها: متفورمین، مهارکننده های پمپ پروتون، آنتی اسیدها، کلرامفنیکل
- ✔ عفونت ها و التهاب ها
- ✔ بارداری
- ✔ مصرف الکل
- ✔ رژیم های غذایی گیاه خواری یا وگان