نام اختصاری: سطح 4
نام بخش: Pathology
نمونه مورد نیاز: نمونه بیوپسی بافت مشکوک بخش دئودنوم روده کوچک (دوازدهه، اثنی عشر)

دئودنوم (دوازدهه) اولین بخش روده باریک است که بلافاصله پس از معده قرار دارد. طول آن حدود ۲۵-۳۰ سانتی‌ متر بوده و به شکل حرف C دور سر پانکراس می ‌چرخد. این بخش از روده نقش کلیدی در هضم و جذب مواد مغذی دارد.

□ ترشح آنزیم‌ ها: دریافت آنزیم ‌های پانکراس و صفرا از کبد.
□ خنثی ‌سازی اسید معده: توسط ترشحات قلیایی پانکراس و غدد برونر.
□ جذب مواد مغذی: آهن، کلسیم، منیزیم و برخی ویتامین‌ ها عمدتاً در این بخش جذب می ‌شوند.

□ زخم پپتیک (اولسر دوازدهه): شایع ‌تر از زخم معده، مرتبط با هلیکوباکتر پیلوری.
□ بیماری سلیاک: آسیب پرزهای روده ناشی از گلوتن.
□ دئودنیت: التهاب دوازدهه (عفونی، ناشی از داروها یا ریفلاکس صفرا).
□ تومورها: آدنوم، آدنوکارسینوم، یا لنفوم (نادر اما خطرناک).

بیوپسی دوازدهه (دئودنوم) از طریق آندوسکوپی (Endoscopic duodenal biopsy) یک روش تشخیصی مهم جهت بررسی بیماری ‌های مختلف دستگاه گوارش فوقانی است. در این روش، نمونه ‌های کوچکی از بافت دوازدهه (قسمت اول روده باریک) برداشته شده و برای بررسی به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده می ‌شود.

□ علائم گوارشی غیرقابل توجیه: اسهال مزمن (به خصوص اسهال چرب یا مدفوع بدبو)، کاهش وزن بی دلیل، درد شکم مقاوم به درمان، نفخ و گاز زیاد، علائم سوء جذب (کم ‌خونی، خستگی، کمبود ویتامین ‌ها مانند آهن، B12، D، کلسیم).

□ شک به بیماری سلیاک (Celiac Disease): تست خون مثبت برای آنتی‌ بادی ‌های tTG-IgA، EMA-IgA، سابقه خانوادگی بیماری سلیاک، علائم مرتبط با حساسیت به گلوتن.

□ بررسی بیماری‌های التهابی روده (IBD): بیماری کرون (Crohn’s disease)، شک به کولیت اولسراتیو با گسترش غیرمعمول.

□ عفونت ‌های گوارشی: شک به ژیاردیازیس (Giardiasis) یا سایر عفونت‌ های انگلی، عفونت باکتریایی یا قارچی در بیماران دچار نقص سیستم ایمنی.

□ خونریزی گوارشی با منشأ نامشخص: استفراغ خونی (هماتمز) یا مدفوع سیاه (ملنا) که منشأ آن پس از معده باشد.

□ تومورها یا ضایعات غیرطبیعی: پولیپ ‌ها یا توده ‌های مشکوک در آندوسکوپی اولیه، شک به لنفوم روده (به‌ خصوص در بیماران با نقص سیستم ایمنی)، نئوپلازی یا تغییرات پیش ‌سرطانی.

□ ارزیابی بیماری‌های سیستمیک: آمیلوئیدوز (تجمع پروتئین ‌های غیرطبیعی در روده)، بیماری ‌های نادر متابولیک یا خود ایمنی که بر روده تأثیر می‌گذارند.

لازم است حداقل 6 تا 8 ساعت قبل از انجام آندوسکوپی، از خوردن و آشامیدن هر نوع ماده غذایی یا مایعات خودداری شود. آب و مایعات شفاف (چای کم‌ رنگ بدون شیر) تا ۲-۳ ساعت قبل از انجام آزمایش مجاز می باشد اما حتماً با پزشک خود این موضوع راچک کنید. جویدن آدامس، کشیدن سیگار یا مصرف شیر ممنوع است (چون ترشح اسید معده را افزایش می ‌دهد).
□ ممکن است پزشک مصرف داروهای رقیق‌کننده خون (وارفارین، آسپرین، کلوپیدوگرل) را 3 تا 7 روز قبل از انجام آزمایش قطع کند (به دلیل خطر خونریزی).
□ در مورد مصرف داروهای دیابت (انسولین یا قرص)، ممکن است دوز آن‌ ها مطابق دستور پزشک، نیاز به تنظیم داشته باشد (به‌ خصوص اگر ناشتا هستید).
□ در مورد مصرف سایر داروها (فشار خون، تیروئید)، حتماً با پزشک مشورت کنید.
□ لازم است ۲۴ ساعت قبل از انجام آزمایش از مصرف الکل خوددارری شود (تداخل با داروهای بیهوشی).
□ از خوردن غذاهای دیرهضم (گوشت قرمز، غذاهای چرب) شب قبل از انجام آزمایش پرهیز شود.