🧪 آزمایش Anti Phospholipid Ab (IgM)

نام آزمایش: Anti Phospholipid Ab (IgM) (آنتی بادی ضد فسفولیپید از کلاس IgM)
نام اختصاری: Phospho (M)
نام بخش: Immunoassays-Autoimmune Diseases
نمونه مورد نیاز: خون وریدی
آنتی ‌بادی ضد فسفولیپید از کلاس IgM (Anti-Phospholipid Ab IgM)، بخشی از گروه آنتی ‌بادی‌ های مرتبط با سندرم آنتی ‌فسفولیپید (APS) می باشد. این آنتی ‌بادی ‌ها به طور غیرطبیعی به پروتئین ‌های متصل شده به فسفولیپیدها (مولکول ‌های چربی در غشای سلولی) حمله کرده و می ‌توانند باعث ایجاد لخته خون (ترومبوز)، سقط جنین مکرر و یا سایر عوارض شوند. این آنتی ‌بادی جزو اولین پاسخ‌ های سیستم ایمنی به عوامل خارجی است و معمولاً نشان‌ دهنده مواجهه اخیر با آنتی‌ژن (پس از عفونت یا فعال شدن سیستم ایمنی) می باشد.

دو نوع اصلی آنتی‌بادی ‌های ضد فسفولیپید IgM وجود دارد:

  1. آزمایش ضدکاردیولیپین (aCL IgM)
  2. آزمایش ضد بتا-۲ گلیکوپروتئین I (β2GPI IgM)

تفاوت IgM با IgG در این می باشد که، آنتی‌بادی IgG ضد فسفولیپید معمولاً پایدارتر بوده و ارتباط قوی ‌تری با عوارض بالینی APS (لخته شدن خون یا سقط جنین) دارد. IgM ممکن است در برخی موارد به ‌صورت موقت یا بدون علائم بالینی ظاهر شود.

📅 چه زمانی انجام آزمایش توصیه می‌شود؟

  • وجود برخی علائم: ترومبوز وریدی یا شریانی غیرقابل توجیه
  • تشخیص سندرم آنتی‌ فسفولیپید(APS): وجود آنتی ‌بادی ضد فسفولیپید IgM یا IgG در دو نوبت با فاصله حداقل ۱۲ هفته
  • مدیریت عوارض بارداری: مدیریت سقط مکرر، پره ‌اکلامپسی شدید، زایمان زودرس
  • بررسی خطر ترومبوز: مثبت بودن IgM (به خصوص همراه با IgG یا لوپوس آنتی‌کواگولانت) ممکن است خطر ترومبوز را افزایش دهد، همچنین در بیماران مبتلا به لوپوس (SLE)، وجود این آنتی ‌بادی، خطر عوارض ترومبوتیک را ۲ تا ۴ برابر می‌کند
  • افتراق از سایر بیماری‌ ها: عفونت ‌ها( سیفلیس، HIV، هپاتیت C، مالاریا شایع)، بیماری‌ های خودایمنی (لوپوس (SLE))، اسکلرودرمی، آرتریت روماتوئید
  • پیگیری بیماری و بررسی پاسخ به درمان: کاهش سطح IgM پس از درمان می تواند نشان‌ دهنده پاسخ مناسب باشد
  • بررسی عود مجدد بیماری: نظارت منظم، جهت جلوگیری از عوارض خونریزی یا ترومبوز در بیماران تحت درمان با ضد انعقادها

💉 آمادگی قبل از آزمایش

نیازی به ناشتایی نمی باشد. لازم است در صورت مصرف دارو، با پزشک مشورت کرده و یا با کارشناس آزمایشگاه اطلاع داده شود.

🧪 روش انجام آزمایش

  • روش الایزا (ELISA): از این روش جهت شناسایی آنتی ‌بادی ‌های ضد فسفولیپید IgM استفاده می ‌شود
  • آزمایش لوپوس آنتی‌کواگولانت (LA): این یک تست عملکردی می باشد که، تأثیر آنتی‌بادی ‌ها بر زمان انعقاد خون را بررسی می‌کند

📊 دامنه مرجع

  • نتیجه مثبت: ≥ 40 (MPL/SMU) همراه با علائم بالینی، احتمال وجود APS
  • نتیجه منفی: < 20 MPL، وجود آنتی ‌بادی رد می ‌شود، اما در صورت وجود علائم بالینی قوی APS، آزمایش ‌های تکمیلی (IgG یا لوپوس آنتی‌کواگولانت) انجام می‌ شود

⚠️ عوامل مؤثر بر ADA

عوامل افزایش دهنده:

  • برخی عفونت‌ ها: سل، عفونت ‌های قارچی یا باکتریایی دیگر
  • بیماری ‌های التهابی و خودایمنی: آرتریت روماتوئید، لوپوس، سارکوئیدوز
  • بیماری ‌های کبدی: سیروز، هپاتیت ویروسی، آسیب کبدی ناشی از الکل
  • بدخیمی ‌های خونی: لوسمی‌ها، لنفوم
  • بیماری ‌های ریوی: پلورزی، پنومونی
  • سیگار کشیدن

عوامل کاهش دهنده:

  • نقص ژنتیکی (ADA Deficiency)
  • سرکوب سیستم ایمنی: مصرف داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی
  • شیمی‌ درمانی یا پرتودرمانی
  • عفونت HIV/AIDS
  • سوء تغذیه شدید
  • داروهای مهارکننده ADA: Pentostatin

عوامل تداخل‌دهنده در نتایج:

  • نتایج مثبت کاذب: عفونت‌ها، بیماری‌های خودایمنی، برخی داروها، بیماری‌های بدخیم، افزایش سن، اختلالات آزمایشگاهی
  • نتایج منفی کاذب: داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، فاز غیرفعال بیماری، زمان نامناسب آزمایش، مشکلات نمونه‌گیری