آزمایشگاه گوهردشت

آسپرژیلوس

نام آزمایش: Aspergillus fumigatus Ab(IgG) (آنتی بادی ضد قارچ آسپرژیلوس فومیگاتوس از کلاس IgG)

نام اختصاری: Aspergillus-G
نام بخش: Immunoassays-Infectious Diseases
نمونه مورد نیاز: خون وریدی
آزمایش های مکمل: گالاکتومانان، PCR، کشت و هیستوپاتولوژی

آسپرژیلوس ها (Aspergillus) چیست و چگونه ایجاد بیماری می کنند؟

آسپرژیلوس ها (Aspergillus) نوعی قارچ هستند که در محیط ‌های بسیاری مانند هوا، خاک، آب و پوشش گیاهی در حال پوسیدگی وجود دارد. این قارچ ها، یک پاتوژن (بیماری زا) فرصت طلب هستند که عمدتاً در افراد مبتلا به نقص ایمنی (افراد مبتلا به HIV/AIDS، مبتلا به عفونت‌ های مزمن، تحت درمان با استروئیدها و یا رژیم های سرکوب کننده سیستم ایمنی) باعث عفونت می‌ شوند. یکی از گونه های آسپرژیلوس ها، قارچ آسپرژیلوس فومیگاتوس می باشد.

آسپرژیلوس فومیگاتوس (Aspergillus (fumigatus در گیاهان در حال پوسیدگی رشد کرده و زنجیره ‌های کنیدی تشکیل می دهند. کنیدی اسپور غیرجنسی و غیر متحرک قارچ می ‌باشد. انسان ممکن است با استنشاق کنیدی‌ های موجود در هوا بیمار شود. از طرفی، آسپرژیلوس فومیگاتوس می‌تواند به پوست دارای خراش، زخم‌ ها، سوختگی ‌ها، قرنیه چشم، گوش خارجی و سینوس‌ های پارانازال حمله کرده و سبب بروز سینوزیت قارچی شود.

آسپرژیلوس فومیگاتوس باعث ایجاد بیماری های زیر می شود:

  • 1) آسپرژیلوزیس برونکوپولمونری آلرژیک(Allergic bronchopulmonary aspergillosis) : می تواند در افراد آتوپیک ( در معرض آسم و آلرژی)، ایجاد شود.
  • 2) سینوزیت آلرژیک (Allergic sinusitis): می تواند در افراد آتوپیک ( در معرض آسم و آلرژی)، ایجاد شود.
  • 3) آسپرژیلومای داخل حفره‌ای (توده قارچی) (Intracavitary aspergilloma (fungus ball)): می تواند در افرادی که به دلیل سل یا بیماری کیستیک دچار حفره های ریوی هستند، ایجاد شود.
  • 4) آسپرژیلوزیس ریوی تهاجمی (Invasive pulmonary aspergillosis): می تواند در بیماران مبتلا به نوتروپنی، مبتلایان به گرانولوماتوز مزمن (CGD) و افراد دارای نقص شدید سیستم ایمنی، ایجاد شود.
  • 5) اندوکاردیت (Endocarditis): می تواند در بیماران دچار نقص سیستم ایمنی که تحت عمل جراحی قلب باز قرار گرفته ‌اند می تواند ایجاد شود.

چه زمانی انجام آزمایش Aspergillus fumigatus Ab(IgG) توصیه می شود؟

  • □ تشخیص آسپرژیلومای ریوی (Pulmonary Aspergilloma): رشد توپ ‌مانند (توپ قارچی) آسپرژیلوس در حفره‌ های ریوی از پیش موجود (ناشی از سل، سارکوئیدوز یا برونشکتازی) همراه با علائم بالینی: سرفه مزمن، هموپتیزی (خلط خونی)، کاهش وزن.
  • □ تشخیص آسپرژیلوزیس برونکوپولمونری آلرژیک (ABPA): واکنش آلرژیک به قارچ آسپرژیلوس در بیماران مبتلا به آسم یا فیبروز کیستیک همراه با علائم بالینی: خس‌خس سینه، تنگی نفس، ترشحات مخاطی غلیظ، عفونت ‌های مکرر ریوی.
  • □ تشخیص آسپرژیلوزیس ریوی مزمن (Chronic Pulmonary Aspergillosis, CPA): عفونت مزمن ریه که منجر به تخریب پیشرونده بافت ریوی می ‌شود (اغلب در افراد با بیماری ‌های زمینه ای ریوی) همراه با علائم بالینی: سرفه طولانی، کاهش وزن، خستگی، گاهی هموپتیزی.
  • □ تمایز بین عفونت فعال و عفونت گذشته: IgG بالا می تواند نشان‌ دهنده تماس ایمونولوژیک با قارچ باشد، اما لزوماً به معنای عفونت فعال نیست.
  • □ بررسی پاسخ به درمان: در بیماران تحت درمان با داروهای ضد قارچی (ایتراکونازول، وریکونازول)، کاهش تدریجی سطح IgG می‌تواند نشان ‌دهنده پاسخ مناسب به درمان باشد. با این حال، IgG ممکن است ماه‌ ها پس از درمان موفق نیز بالا باقی بماند.
  • □ بررسی بیماران دارای نقص سیستم ایمنی: بیماران دارای نقص ایمنی سلولی (ایدز)، بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک.

آمادگی قبل از آزمایش:

نیازی به ناشتایی نمی باشد. لازم است در صورت مصرف دارو، با پزشک مشورت کرده و یا به کارشناس آزمایشگاه اطلاع داده شود.

روش انجام آزمایش:

  • □ الایزا (ELISA): رایج ترین روش.
  • □ ایمونودیفیوژن (Immunodiffusion) .

دامنه مرجع:

  • □ نتیجه منفی (Negative): کمتر از ۴۰ واحد. احتمال مواجهه اخیر یا فعال با قارچ کم است، اما رد کننده قطعی عفونت نیست.
  • □ نتیجه مشکوک (Borderline): نیاز به تکرار آزمایش و انجام تست های مکمل می باشد.
  • □ نتیجه مثبت (Positive): بیشتر از ۵۰ واحد. می تواند نشان ‌دهنده عفونت قبلی یا مواجهه با قارچ Aspergillus fumigatus باشد. در بیماری‌ هایی مانند آسپرژیلوزیس ریوی مزمن (Chronic Pulmonary Aspergillosis) یا آسپرژیلوما (Aspergilloma) سطح IgG افزایش می ‌یابد.

عوامل افزایش دهنده سطح Aspergillus fumigatus Ab(IgG) کدامند؟

  • □ عفونت ‌های قارچی فعال یا مزمن: آسپرژیلوما (Aspergilloma)، آسپرژیلوزیس ریوی مزمن (Chronic Pulmonary (Aspergillosis – CPA)، آسپرژیلوزیس آلرژیک (Allergic Bronchopulmonary Aspergillosis – ABPA).
  • □ مواجهه مکرر با قارچ آسپرژیلوس: افرادی که در محیط ‌های پرخطر (کشاورزی، مرغداری، ساختمان‌ های مرطوب و در حال تخریب) کار یا زندگی می‌کنند.
  • □ بیماران دارای نقص سیستم ایمنی: HIV پیشرفته، مصرف‌کنندگان داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی).

عوامل کاهش دهنده سطح Aspergillus fumigatus Ab(IgG) کدامند؟

  • □ سرکوب سیستم ایمنی: بیماران تحت درمان با داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی (کورتیکواستروئیدهای قوی، سیکلوسپورین)، افراد مبتلا به نقص شدید سیستم ایمنی (لوسمی، پیوند مغز استخوان).
  • □ عفونت حاد اخیر: در مراحل اولیه عفونت، سطح IgG ممکن است هنوز افزایش نیافته باشد (پاسخ IgG معمولاً با تأخیر ایجاد می‌ شود).
  • □ مصرف داروهای ضدقارچ: درمان با آمفوتریسین B، وریکونازول، ایتراکونازول.

عوامل ایجاد کننده تداخل در آزمایش Aspergillus fumigatus Ab(IgG) چه هستند؟

1) عوامل ایجاد کننده نتایج مثبت کاذب:

  • □ واکنش متقاطع آنتی ژنی (Cross-reactivity): آنتی بادی های IgG تولید شده علیه سایر قارچ ها (Candida, (Histoplasma, Penicillium ممکن است با آنتی ژن های Aspergillus fumigatus واکنش متقاطع نشان دهند. برخی باکتری ها یا انگل ها نیز ممکن است باعث ایجاد واکنش متقاطع شوند.
  • □ سابقه عفونت قبلی یا مواجهه بدون وجود بیماری فعال: افرادی که در گذشته با Aspergillus تماس داشته اند (کارگران کشاورزی یا بیماران با سابقه آسپرژیلوزیس بهبود یافته) ممکن است سطح بالایی از IgG را داشته باشند، بدون اینکه بیماری فعال وجود داشته باشد.
  • □ بیماری های خودایمنی یا هایپرگاماگلوبولینمی (بالا بودن مقدار گاما گلوبولین): شرایطی مانند سارکوئیدوز، گرانولوماتوزیس همراه با پلی‌آنژیت (GPA)، لوپوس.

2) عوامل ایجاد کننده نتایج منفی کاذب:

  • □ سیستم ایمنی سرکوب شده: بیماران دارای نقص سیستم ایمنی: افراد تحت شیمی درمانی، مصرف کنندگان کورتیکواستروئیدهای قوی، مبتلایان به ایدز).
  • □ مراحل اولیه عفونت: عدم تولید IgG به اندازه کافی.
  • مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی: کورتیکواستروئیدها، مهارکننده های TNF-α.
  • اختلالات آزمایشگاهی: ذخیره سازی نامناسب نمونه، انتقال نادرست نمونه.

لینک‌های مرتبط