لنفوم

لنفوم (Lymphoma)

تعریف

لنفوم نوعی سرطان سیستم لنفاوی است که به گره‌های لنفاوی، طحال، مغز استخوان و سایر اندام‌ها آسیب می‌زند.

انواع لنفوم

  • لنفوم هوچکین (Hodgkin Lymphoma – HL): شناسایی سلول‌های Reed-Sternberg، شروع معمول از یک گروه غدد لنفاوی و گسترش منظم، شایع در 15 تا 35 سال و افراد بالای 55 سال.
    • تورم غدد بدون درد (گردن، زیر بغل، کشاله ران)
    • تب و تعریق شبانه
    • کاهش وزن ناخواسته
    • خستگی مداوم
    • خارش پوست
    • درد غدد لنفاوی پس از مصرف الکل (نادر)
  • لنفوم غیرهوچکین (Non-Hodgkin Lymphoma – NHL): بیش از 60 نوع، آهسته یا مهاجم، شایع‌تر در افراد مسن.
    • تورم غدد لنفاوی
    • تب و تعریق شبانه
    • کاهش وزن بدون دلیل
    • خستگی و ضعف
    • درد یا پر بودن شکم (بزرگی طحال یا کبد)
    • سرفه یا تنگی نفس (درگیری غدد قفسه سینه)

طبقه‌بندی مرحله‌ای (Staging)

  • بر اساس Ann Arbor:
    • مرحله ۱: یک گروه غدد لنفاوی یا یک اندام خارج لنفاوی
    • مرحله ۲: دو یا چند گروه غدد لنفاوی در یک سمت دیافراگم
    • مرحله ۳: درگیری غدد دو سمت دیافراگم
    • مرحله ۴: درگیری گسترده به اندام‌هایی مانند کبد، ریه، مغز استخوان
  • بر اساس علامت A/B:
    • A: بدون علائم سیستمیک
    • B: وجود تب، تعریق شبانه یا کاهش وزن

روش‌های تشخیص

  1. معاینه بالینی و علائم: تورم غدد، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن، سابقه EBV و ضعف سیستم ایمنی
  2. آزمایش‌های خون: CBC، LDH، ESR، CRP، عملکرد کبد و کلیه، تست EBV
  3. بیوپسی غده لنفاوی: مشاهده سلول‌های Reed-Sternberg در هوچکین، شناسایی سلول‌های B یا T در NHL
  4. تصویربرداری: CT، PET-Scan، MRI، سونوگرافی
  5. آسپیراسیون و بیوپسی مغز استخوان: بررسی درگیری مغز استخوان در موارد پیشرفته
  6. آزمایش‌های مولکولی و ژنتیکی: فلوسیتومتری، سیتوژنتیک، IHC

روش‌های درمان

  • شیمی‌درمانی (Chemotherapy): ترکیبی از چند دارو مانند CHOP یا ABVD
  • پرتودرمانی (Radiation Therapy): نابودی سلول‌های لنفوم، اغلب در مراحل I و II یا کاهش علائم در موارد پیشرفته
  • ایمونوتراپی (Immunotherapy): Rituximab، Pembrolizumab، سلول‌های CAR-T
  • درمان هدفمند (Targeted Therapy): مهار BTK (Ibrutinib)، PI3K و پروتئوم‌ها
  • پیوند سلول‌های بنیادی (Stem Cell Transplant): اتولوگ یا آلوژنیک، مخصوص عود کننده‌ها یا مقاوم‌ها
  • ترکیب روش‌ها بسته به نوع: HL → شیمی‌درمانی + پرتودرمانی/ایمونوتراپی، NHL → شیمی‌درمانی، ایمونوتراپی یا درمان هدفمند

متخصصان مرتبط

  • هماتولوژیست – آنکولوژیست: تشخیص، مرحله‌بندی و برنامه درمانی
  • جراح عمومی یا جراح قفسه سینه: بیوپسی غده لنفاوی
  • پاتولوژیست: بررسی نمونه بیوپسی و تعیین نوع لنفوم
  • رادیولوژیست: تفسیر CT، PET-CT و MRI
  • متخصص پزشکی هسته‌ای: کمک به تفسیر PET-CT
  • متخصص عفونی: در صورت ارتباط با EBV یا HIV
  • رادیوتراپیست – آنکولوژی: درمان با پرتو در لنفوم موضعی
  • متخصص پیوند مغز استخوان: بررسی امکان پیوند در موارد پیشرفته یا عودکننده
  • متخصصان حمایتی: روانپزشک/روانشناس و متخصص تغذیه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *