تشخیص آزمایشگاهی بیماری های شایع در روماتولوژی
بیماری های روماتولوژی (رماتیسمی) گروهی از اختلالات هستند که معمولاً مفاصل، استخوان ها، ماهیچه ها و بافت های همبند را درگیر میکنند.
این بیماریها اغلب با التهاب، درد و اختلال در عملکرد سیستم ایمنی همراه هستند و علائم آن میتواند بسیار متنوع باشد.
اتیولوژی بیماری های روماتیسمی
- عوامل ژنتیکی
- سن و جنس
- چاقی و عوامل محیطی
- اختلالات سیستم ایمنی
- عوامل هورمونی و التهابی
علائم ابتلا به بیماری های روماتیسمی
- درد مفاصل (آرترالژی): همراه با تورم، گرمی و قرمزی
- تورم مفاصل (آرتریت): تجمع مایع یا التهاب
- سفتی مفاصل: به ویژه در صبح ها یا پس از بیتحرکی
- خستگی شدید: بدون دلیل مشخص
- تب خفیف: به علت التهاب
- علائم پوستی: بثورات، راش پروانهای در لوپوس
- علائم چشمی: قرمزی، خشکی یا یووئیت
- علائم گوارشی: اسهال و درد شکم
- علائم عصبی: سردرد، بیحسی، ضعف عضلانی
بیماری های شایع روماتیسمی
- روماتیسم مفصلی (RA): درد و تورم متقارن در مفاصل کوچک
- لوپوس (SLE): راش پروانهای، حساسیت به نور، ریزش مو
- اسپوندیلیت آنکیلوزان: درد کمر و لگن، التهاب چشم
- سندروم شوگرن: خشکی چشم و دهان
- اسکلرودرما: سفتی پوست، ریفلاکس، تنگی نفس
- پلیمیالژی روماتیکا: درد شانهها و لگن
- نقرس: درد ناگهانی انگشت شصت پا
- واسکولیت: ضایعات پوستی، درگیری کلیه
- فیبرومیالژیا: درد عضلات، اختلال خواب
- استئوآرتریت: درد و سفتی مفاصل
- سندروم آنتی فسفولیپید: ایجاد لخته خون
- پلی میوزیت و درماتومیوزیت: ضعف عضلانی، ضایعات پوستی
- بیماری بهجت: زخم دهانی و تناسلی، التهاب چشم
تست های آزمایشگاهی جهت تشخیص بیماری های روماتیسمی
۱) آزمایش های خون
| نام اختصاری | نام کامل آزمایش | موارد کاربرد |
|---|---|---|
| CBC | Complete Blood Count | کم خونی، التهاب، نقرس |
| ESR | Erythrocyte Sedimentation Rate | التهاب، آرتریت روماتوئید |
| CRP | C-Reactive Protein | التهاب حاد |
| RF | Rheumatoid Factor | آرتریت روماتوئید |
| Anti-CCP | Anti-Cyclic Citrullinated Peptide | RA و PMR |
| ANA | Antinuclear Antibody | لوپوس، اسکلرودرما |
| dsDNA | Double-Stranded DNA | لوپوس (SLE) |
| Anti-Sm | Anti-Smith Antibodies | تشخیص لوپوس |
| aPL | Antiphospholipid Antibodies | APS و لوپوس |
| HLA-B27 | Human Leukocyte Antigen | اسپوندیلوآرتروپاتیها |
| UA | Uric Acid | نقرس |
۲) آزمایش های ادراری
- آنالیز ادرار: بررسی پروتئینوری و هماچوری
- پروتئین ادرار ۲۴ ساعته: ارزیابی عملکرد کلیه
۳) آنالیز مایع مفصلی (Synovial Fluid Analysis)
- شمارش سلولهای خونی: تشخیص التهاب
- کشت مایع مفصلی: تشخیص عفونت
- بلورهای اسید اوریک: تشخیص نقرس