آزمایش ادرار یک آزمایش ساده است که نمونه کوچکی از ادرار را بررسی می کند که می تواند در ارزیابی اختلالات کلیه و مجاری ادراری ضروری باشد و همچنین می تواند به ارزیابی اختلالاتی مانند دیابت یا مشکلات کبدی کمک کند.
آزمایش آنالیز ادرار شامل بررسی ظاهر، غلظت و محتوای ادرار است. به عنوان مثال، عفونت دستگاه ادراری ممکن است ادرار را به جای شفاف، کدر به نظر برساند. افزایش سطح پروتئین در ادرار می تواند نشانه ای از بیماری کلیوی باشد.
نتایج غیرمعمول آزمایش ادرار اغلب نیاز به آزمایش بیشتری برای یافتن منبع مشکل دارد.
آزمایش ادرار یک آزمایش رایج است که به چند دلیل انجام می شود:
- آزمایش چکاپ: آزمایش ادرار ممکن است بخشی از یک معاینه پزشکی معمول، آزمایش چکاپ بارداری یا آمادگی قبل از جراحی باشد. یا ممکن است برای غربالگری انواع اختلالات، مانند دیابت، بیماری کلیوی یا بیماری کبد و یا زمانی که فرد در بیمارستان بستری شده است، استفاده شود.
- برای تشخیص یک بیماری: اگر شخصی درد شکم، کمردرد، تکرر ادرار یا دفع ادرار دردناک، وجود خون در ادرار یا سایر مشکلات ادراری دارد، ممکن است آزمایش ادرار برای او درخواست شود. آزمایش ادرار می تواند به تشخیص علت این علائم و نشانه ها کمک کند.
- برای نظارت بر بیماری و درمان: اگر یک بیماری مانند بیماری کلیوی یا عفونت دستگاه ادراری تشخیص داده شده است، پزشک ممکن است آزمایش ادرار را به طور منظم برای نظارت بر وضعیت بیماری و درمان توصیه کند.
برای انجام آزمایش ادرار چه اقداماتی باید انجام داد؟
اگر شخص فقط آزمایش ادرار دارد، نیازی به رعایت ناشتایی پیش از انجام این آزمایش، ندارد. اگر همراه با آزمایش ادرار، آزمایشهای دیگری نیز باید انجام شود، ممکن است لازم باشد قبل از آزمایش ناشتا باشد. بهتر است پیش از انجام آزمایش ها با پزشک یا مسئول یک آزمایشگاه دقیق مشورت شود. بسیاری از داروها، از جمله داروهای بدون نسخه و مکمل ها، می توانند بر نتایج آزمایش ادرار تأثیر بگذارند. قبل از آزمایش ادرار، در مورد داروها، ویتامین ها یا سایر مکمل های مصرفی باید به پزشک اطلاع داد.
در آزمایش آنالیز ادرار چه مواردی بررسی می شود؟
دفع ادرار برای عملکردهای مختلف بدن بسیار مهم است. به عنوان مثال ادرار کردن، تعادل آب را در بدن تنظیم می کند و همچنین موادی که در طی فرآیندهای متابولیک تولید می شوند و دیگر مورد نیاز بدن نیستند، از طریق ادرار از بدن خارج می شود. این مواد شامل مواد سمی در غذا یا داروها می شود. آزمایش ادرار می تواند به تشخیص بیماری های سیستم ادراری و همچنین بیماری های متابولیک مانند دیابت یا بیماری کبد کمک کند.
آزمایش ادرار می تواند شامل سه بخش باشد:
بررسی ظاهری ادرار: رنگ، بو و مقدار ادرار می تواند نشان دهد که آیا مشکلی وجود دارد یا خیر. به عنوان مثال، اگر فردی ادرار تیره دفع کند، می تواند نشانه این باشد که به اندازه کافی آب ننوشیده است – یا اینکه کلیه هایش دیگر به درستی کار نمی کنند. ادرار کدر یا پوسته پوسته می تواند نشانه عفونت دستگاه ادراری باشد. اگر رنگ ادرار قرمز باشد، ممکن است خون در آن وجود داشته باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر، آزمایش ادرار باید در دقیق ترین آزمایشگاه کرج انجام شود.
بررسی میکروسکوپی ادرار:
مقدار کمی ادرار در زیر میکروسکوپ بررسی میشود تا مواردی را که در ادرار طبیعی وجود ندارد و با چشم غیر مسلح دیده نمیشوند، بررسی شود، گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید، باکتریها (میکروبها) و کریستال ها (که از مواد شیمیایی در ادرار تشکیل می شوند و ممکن است در نهایت بزرگتر شوند و به سنگ کلیه تبدیل شوند) در زیر میکروسکوپ قابل مشاهده هستند.
وجود گلبول های سفید (لکوسیت ها) ممکن است نشانه عفونت باشد.
وجود گلبولهای قرمز خون ممکن است نشانهای از بیماری کلیوی، اختلال خونی یا بیماری زمینهای دیگری مانند سرطان مثانه باشد.
مشاهده باکتری ها، مخمرها یا انگل ها می توانند نشان دهنده عفونت باشند.
مشاهده کست ها که پروتئین های لوله ای شکل هستند، می توانند نتیجه اختلالات کلیوی باشند.
وجود کریستال ها ممکن است نشانه سنگ کلیه باشند.
آزمایش دیپ استیک:
یک نوار نازک پلاستیکی که حاوی مواد شیمیایی است در ادرار فرو می رود. اگر یک ماده در سطحی بالاتر از حد طبیعی باشد، نوارها تغییر رنگ می دهند. . برخی از مواردی که یک آزمایش دیپ استیک می تواند بررسی کند عبارتند از:
اسیدیته (pH): اندازه گیری مقدار اسید در ادرار است. PH بالاتر از حد طبیعی ممکن است نشانه سنگ کلیه، عفونت ادراری، مشکلات کلیوی یا سایر اختلالات باشد.
پروتئین: این ماده یک بلوک ساختمانی مهم در بدن است. همه افراد در خون خود پروتئین دارند. اما پروتئین فقط باید در خون باشد نه ادرار. کلیه ها در این فرآیند نقش دارند. کلیه های سالم مواد زائد و آب اضافی را از خون خارج می کنند، اما چیزهایی را که بدن به آن نیاز دارد، مانند پروتئین، را دفع نمی کنند. هنگامی که کلیه ها آسیب می بینند، پروتئین به ادرار نشت می کند. وجود پروتئین در ادرار نشان می دهد که واحدهای فیلتر کننده کلیه در اثر بیماری کلیوی آسیب دیده اند.
گلوکز (قند): وجود این ماده در ادرار معمولاً نشانه دیابت است.
گلبول های سفید:
وجود گلبول های سفید در ادرار نشانه عفونت هستند.
بیلی روبین: یک محصول زائد از تجزیه گلبول های قرمز است. بیلی روبین معمولاً توسط کبد از خون خارج می شود. وجود آن در ادرار ممکن است نشانه بیماری کبد باشد.
خون: مشاهده خون در ادرار می تواند نشانه عفونت، مشکل کلیوی، مصرف برخی داروها یا حتی ورزش سنگین باشد. وجود خون در ادرار نیاز به آزمایشات بیشتری دارد.
آزمایش ادرار می تواند به تشخیص بسیاری از بیماری ها قبل از اینکه علائم آنها احساس شود کمک کند. پیدا کردن و درمان زودهنگام یک بیماری می تواند به جلوگیری از شدت یافتن بیماری های جدی کمک کند.
کتون: وجود کتون نیز مانند قند، می تواند نشانه دیابت باشد و نیاز به آزمایشات دقیق تر دارد.
آزمایش ادرار به تنهایی معمولاً در تشخیص قطعی به کار نمی رود و ارزیابی ن