آزمایش Anti TTG (IgG) (آنزیم ضد ترانس گلوتامیناز بافتی از کلاس IgG)
تشخیص و مدیریت بیماری سلیاک در بیماران با کمبود IgA یا موارد خاص
مشخصات آزمایش
نام آزمایش: Anti TTG (IgG)
نام اختصاری: TTG IgG
نام بخش: Immunoassays – Autoimmune Diseases
نمونه مورد نیاز: خون وریدی
درباره بیماری سلیاک
- اختلال خودایمنی ژنتیکی ناشی از مصرف گلوتن (گندم، جو، چاودار)
- تولید آنتیبادی ضد tTG و ضد گلیادین → حمله خودایمنی به پرزهای روده
- آتروفی پرزها → کاهش جذب مواد مغذی و علائم گوارشی و غیرگوارشی
علائم بیماری
- علائم گوارشی: اسهال مزمن چرب، نفخ، درد شکم، کاهش وزن، سوء تغذیه، استفراغ (کودکان)
- علائم غیرگوارشی: کمخونی، پوکی استخوان، آرتریت، آتاکسی، نوروپاتی، سردرد میگرنی، درماتیت هرپتیفرمیس، ناباروری، سقط مکرر، تاخیر رشد کودکان
موارد توصیه انجام آزمایش
- بیماران با کمبود انتخابی IgA
- تأیید تشخیص در موارد مشکوک با تستهای منفی
- پیگیری پاسخ به رژیم بدون گلوتن (6 تا 24 ماه پس از درمان)
- بررسی بیماریهای خودایمنی همراه (دیابت نوع ۱، تیروئید، لوپوس، سندرم شوگرن)
آمادگی قبل از آزمایش
حداقل 6 هفته قبل از آزمایش، مصرف روزانه گلوتن ضروری است. ناشتایی لازم نیست. مشورت با پزشک در صورت مصرف دارو توصیه میشود.
روش انجام آزمایش
- الایزا (ELISA)
- کمی لومینسانس (CLIA)
- فلوسیتومتری مبتنی بر ذرات (Bead-Based Multiplex)
- ایمنوفلورسانس غیرمستقیم (IIF)
- ایمونوبلات (Immunoblot)
دامنه مرجع
- منفی: <4 U/mL (عدم واکنش ایمنی فعال)
- مثبت ضعیف: 4–10 U/mL (نیاز به تستهای تکمیلی)
- مثبت: >10 U/mL (احتمال قوی سلیاک)
عوامل افزایش سطح Anti TTG (IgG)
- بیماری سلیاک فعال
- کمبود انتخابی IgA (%2–3 بیماران)
- بیماریهای خودایمنی (دیابت نوع ۱، لوپوس، تیروئیدیت هاشیموتو)
- عفونتهای رودهای (ژیاردیازیس، انتروپاتی محیطی)
- مصرف مداوم گلوتن (حداقل ۶ هفته)
- داروهای محرک سیستم ایمنی: اینترفرون-آلفا
عوامل کاهش سطح Anti TTG (IgG)
- رژیم بدون گلوتن (کاهش طی 6–24 ماه)
- سلیاک نهفته
- نارسایی کلیه
- برخی داروها: کورتیکواستروئیدها، آزاتیوپرین، ریتوکسی مب
عوامل ایجاد نتایج کاذب
نتایج مثبت کاذب:
- بیماریهای خودایمنی و التهابی دیگر (AIH، PBC، PSC، RA، SLE، سندرم شوگرن، درماتومیوزیت، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو، دیابت نوع ۱، کاردیت، سارکوئیدوز)
- عفونتهای مزمن مانند HIV
- داروها: مهارکنندههای پروتون پمپ (امپرازول، پنتوپرازول، لانزوپرازول)
- اختلالات آزمایشگاهی: آلودگی نمونه، همولیز، لیپمیک، ایکتریک
نتایج منفی کاذب:
- شروع رژیم بدون گلوتن قبل از آزمایش
- کمبود IgA
- کودکان زیر ۲ سال
- شدت کم آسیب مخاطی در مراحل اولیه
- برخی داروها: کورتیکواستروئیدها، آزاتیوپرین، سیکلوسپورین
- فرمهای غیرمعمول سلیاک (سرونگاتیو)
- اختلالات آزمایشگاهی: نگهداری یا انتقال نامناسب نمونه