نام آزمایش: Anti Alpha 1 Anti Trypsin Ab (آنتی ابادی ضد الفا 1 آنتی تریپسین)
نام اختصاری: AAT
نام دیگر آزمایش: A1AT
نام بخش: Immunoassays-Autoimmune Diseases
نمونه مورد نیاز: خون وریدی
آلفا-۱ آنتیتریپسین AAT پروتئینی است که در کبد تولید و وارد جریان خون میشود. AAT با غیرفعال کردن چندین آنزیم عمل میکند، اما آنزیم اصلی، آنزیم الاستاز موجود در ریه ها می باشد. الاستاز آنزیمی است که توسط نوتروفیل ها (نوعی گلبول سفید خون) تولید شده و بخشی از پاسخ طبیعی بدن به آسیب و التهاب است. الاستاز پروتئین ها را تجزیه میکند تا بتوانند توسط بدن حذف و دوباره مورد استفاده قرار گیرند. اگر عملکرد آن توسط AAT تنظیم نشود، الاستاز نیز شروع به تجزیه و آسیب رساندن به بافت ریه میکند.
AAT محصول ژن مهارکننده پروتئاز (SERPINA1) است که هر فرد دارای دو نسخه از آن می باشد. هر نسخه از ژن (SERPINA1) مسئول تولید نیمی از AAT بدن می باشد. اگر تغییری (به نام جهش) در یک یا هر دو نسخه ژن ایجاد شود، یا AAT کمتری تولید میشود و یا آن مقداری که تولید میشود به درستی کار نمیکند.
اگر تولید AAT به کمتر از 30% کاهش یابد، فرد مبتلا به بیماری ای به نام کمبود آلفا-1-آنتیتریپسین میشود. بیماران مبتلا به این اختلال، در دوران جوانی در معرض خطر قابل توجهی برای ابتلا به آمفیزم (یک بیماری ریوی طولانی مدت که به تدریج بدتر میشود) هستند. همچنین اگر AAT تولید شده به درستی کار نکند، میتواند در سلول های کبدی که آن را تولید میکنند، تجمع یابد. با تجمع در این سلول ها، AAT زنجیره های پروتئینی غیرطبیعی تشکیل میدهد که شروع به تخریب سلول ها و آسیب به بافت کبد میکند.
آنتی بادی های ضد آلفا ۱ آنتی تریپسین (AAT) جهت شناسایی و اندازه گیری پروتئین SERPINA1 (آلفا ۱ آنتی تریپسین) در نمونه های بیولوژیکی استفاده می شوند. این آنتی بادی ها در تحقیقات پزشکی، تشخیص بیماری ها و مطالعات پاتوفیزیولوژی کاربرد گسترده ای دارند. این آزمایش همه انواع ژن را بررسی نمیکند، بلکه فقط رایج ترین آن ها M)، S و (Z و همچنین هر گونه ژنی که ممکن است در یک منطقه جغرافیایی یا خانواده خاص رایج باشد) را بررسی میکند.
آنتی بادی های ضد AAT در روش های آزمایشگاهی زیر استفاده می شوند:
1) ایمونوهیستوشیمی (IHC-P): شناسایی پروتئین AAT در بافت های ثابت شده با فرمالین.
2) وسترن بلات (WB): تشخیص پروتئین AAT در نمونه های پروتئینی.
3) ایمونوسیتوشیمی/ ایمونوفلورسانس (ICC/IF): بررسی محل پروتئین در سلول ها.
4) ایمونوپرسیپیتاسیون (IP): جداسازی AAT از مایعات بیولوژیکی.
کاربردهای بالینی AAT چه می باشد؟
1) نقش فیزیولوژیک AAT:
□ این پروتئین به عنوان مهارکننده الاستاز نوتروفیل (NE) از تخریب الاستین در ریه ها جلوگیری می کند.
□ این پروتئین دارای خواص ضدالتهابی و ایمونومدولاتوری می باشد.
2) بیماری های مرتبط با کمبود AAT:
□ وجود علائمی مانند: بزرگی طحال، تجمع مایع در شکم (آسیت)، خارش (خارش) و سایر علائم آسیب کبدی در نوزادان.
□ آمفیزم زودرس: کاهش سطح AAT منجر به فعالیت بیش ازحد الاستاز و تخریب بافت ریه می شود.
□ سیروز کبدی: تجمع پروتئین های معیوب AAT در کبد (به خصوص در ژنوتیپ (ZZ).
□ پانیکولیت و واسکولیت: موارد نادر پوستی و عروقی.
3) کاربردهای تحقیقاتی آنتی بادی های ضد AAT:
□ تشخیص ژنوتیپ های SERPINA1: شناسایی جهش های Z و S که با کاهش سطح AAT مرتبط می باشند.
□ مطالعات پاتوژنز: بررسی نقش AAT در بیماری های عروقی (آنوریسم آئورت) ناشی از فعالیت بیش ازحد متالوپروتئینازها (MMP-(9.
□ بررسی درمان های جایگزین: پیگیری میزان اثربخشی درمان های جایگزینی AAT (Augmentation Therapy ( یا ژن درمانی.
آمادگی قبل از آزمایش:
نیازی به ناشتایی نمی باشد. لازم است در صورت مصرف دارو، با پزشک مشورت کرده و یا به کارشناس آزمایشگاه اطلاع داده شود.
روش انجام آزمایش:
□ وسترن بلات (Western Blot).
□ ایمونوهیستوشیمی (IHC).
□ الایزای کمی (Quantitative ELISA).
دامنه مرجع:
1) سطوح نرمال در بزرگسالان:
□ 200-90 (mg/dL): کمبود (ژنوتیپ MM) وجود ندارد.
2) افزایش سطح AAT:
□> ۲۰۰ (mg/dL): احتمال التهاب یا عفونت، مصرف داروهای حاوی استروژن، بارداری.
3) کاهش سطح AAT:
□ 90-60 (mg/dL): کمبود خفیف ژنوتیپ MZ یا MS وجود دارد.
□< ۶۰ (mg/dL): کمبود شدید ژنوتیپ ZZ، SS یا SZ و افزایش احتمال آمفیزم، بیماری های کبدی (سیروز)، سندرم نفروتیک.
عوامل افزایش دهنده سطح AAT کدامند؟
□ التهاب یا عفونت حاد: در پاسخ به التهاب (عفونت های باکتریایی، پنومونی، آرتریت روماتوئید، سوختگی شدید، تروما یا جراحی).
□ مصرف داروهای حاوی استروژن: قرص های ضد بارداری خوراکی و یا هورمون درمانی جایگزین (HRT).
□ بیماری های التهابی مزمن: بیماری های خودایمنی (لوپوس)، بیماری های التهابی روده (IBD).
□ بارداری: دلیل تغییرات هورمونی و افزایش سنتز پروتئین ها در کبد.
عوامل کاهش دهنده سطح AAT کدامند؟
□ کمبود ژنتیکی (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency): جهش در ژن SERPINA1 )ژنوتیپ های ZZ، SZ، یا (SS که منجر به تولید پروتئین AAT معیوب یا ناکافی می شود.
□ بیماری های کبدی: سیروز کبدی، هپاتیت ویروسی یا تجمع AAT معیوب در سلول های کبدی (به خصوص در ژنوتیپ ZZ).
□ سندرم نفروتیک: دفع پروتئین ها از کلیه (AAT) به دلیل آسیب گلومرولی.
□ سوءتغذیه شدید یا بیماری های مزمن: کاهش سنتز پروتئین ها در کبد به دلیل کمبود مواد مغذی و یا نارسایی کبد.
□ نوزادان: سطح AAT در نوزادان بهطور طبیعی پایین بوده و تا ۶ ماهگی به حد نرمال می رسد.
عوامل ایجاد کننده تداخل در آزمایش AAT چه هستند؟
1) عوامل ایجاد کننده نتایج مثبت کاذب:
□ وجود التهاب یا عفونت فعال.
□ وجود آنتی بادی های هتروفیل (آنتی بادیهای غیراختصاصی در نمونه بیمار).
□ هایپرلیپیدمی (سطح بالای چربی خون).
□ همولیز شدید نمونه خون.
2) عوامل ایجاد کننده نتایج منفی کاذب:
□ وجود اتوآنتی بادی ضد AAT.
□ ژنوتیپ های نادر SERPINA1.
□ پروزونینگ (Prozoning) در نفلومتری.
□ مصرف داروهای سرکوب کننده کبد (استروئیدها یا سیتوتوکسیک ها).
□ ذخیره سازی نامناسب نمونه.
□ داروهای حاوی استروژن.
□ همولیز یا لیپمیک بودن نمونه.
آزمایشگاه گوهردشت یکی از بهترین آزمایشگاه کرج بوده که آماده ارائه بهترین خدمات برای شما عزیزان میباشد.