نام اختصاری: سطح 4
نام بخش: Pathology
نمونه مورد نیاز: نمونه بیوپسی بافت مشکوک روده

کولون (روده بزرگ) بخشی از دستگاه گوارش است که 5/1 تا 8/1 متر طول دارد و بین روده کوچک و مقعد قرار گرفته است. وظیفه اصلی آن جذب آب و الکترولیت ‌ها، همزیستی با باکتری ‌های مفید روده، تخمیر باقیمانده غذا توسط باکتری ‌های روده و دفع مواد زائد (حرکات دودی و تشکیل مدفوع) می باشد.

□ کولیت اولسراتیو: التهاب محدود به مخاط کولون (شروع از راست روده).

□ بیماری کرون: التهاب تمام لایه‌ های دیواره روده (می تواند هر قسمتی از GI را درگیر کند).

□ سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS): درد شکم همراه با تغییر اجابت مزاج بدون آسیب ساختاری.

□ دیورتیکولوز: تشکیل کیسه‌ های کوچک در دیواره کولون (عمدتاً سیگموئید).

□ پولیپ‌ های آدنوماتوز: پیش ‌سرطانی بوده و نیاز به برداشتن دارند.

□ سرطان کولون: دومین سرطان شایع گوارشی (غربالگری با کولونوسکوپی ضروری است).

□ کولیت عفونی: شیگلا، کامپیلوباکتر، کلستریدیوم دیفیسیل.

□ آبسه‌ های روده: عوارض دیورتیکولیت یا کرون.

Biopsy . Colonoscopy یک روش تشخیصی/ درمانی می باشد که با استفاده از یک لوله انعطاف ‌پذیر مجهز به دوربین (کولونوسکوپ) داخل روده بزرگ (کولون) و انتهای روده کوچک را بررسی می‌کنند. در حین این روش، پزشک متخصص ممکن است، از بافت ‌های مشکوک نمونه برداری (بیوپسی) انجام دهد.

□ غربالگری سرطان روده بزرگ (کولورکتال):

* در افراد با ریسک متوسط: (بدون علامت و سابقه خانوادگی)، شروع انجام آزمایش از ۴۵-۵۰ سالگی (طبق دستورالعمل ‌های جدید، سن شروع به ۴۵ سال کاهش یافته است) می باشد. تکرار آزمایش هر ۱۰ سال یکبار (اگر نتیجه نرمال باشد) توصیه می شود.

* در افراد با ریسک بالا: در افراد با سابقه خانوادگی سرطان کولون و یا پولیپ‌ های پیش ‌سرطانی، شروع انجام آزمایش ۱۰ سال زودتر از سن تشخیص بیماری در بستگان درجه یک می باشد.

□ بررسی سندرم ‌های ارثی Lynch)، (FAP: غربالگری از نوجوانی یا جوانی با فواصل کوتاه ‌تر انجام می شود.

□ تشخیص بیماری التهابی روده (کرون یا کولیت اولسراتیو): پس از ۸-۱۰ سال از شروع بیماری، هر ۱-۳ سال یکبار لازم است انجام گیرد.

□ وجود خونریزی های گوارشی تحتانی: در صورت مشاهده خون قرمز در مدفوع یا مدفوع سیاه (ملنا) و مثبت شدن آزمایش خون مخفی در مدفوع (FOBT).

□ تغییرات مزاج مداوم: اسهال یا یبوست طولانی ‌مدت (بیش از چند هفته)، تغییر قطر مدفوع (مدفوع باریک).

□ دل درد یا نفخ غیرقابل توضیح: به خصوص، اگر همراه با کاهش وزن بی ‌دلیل باشد.

□ کم ‌خونی فقر آهن: در مواردی که علت مشخصی ندارد (به ویژه در مردان و زنان یائسه).

□ پیگیری پولیپ ‌های پیش ‌سرطانی: اگر پولیپ آدنوماتوز (پیش ‌سرطانی) یافت شود، کولونوسکوپی هر ۳-۵ سال تکرار می ‌شود.

□ پیگیری پس از درمان سرطان کولون: جهت بررسی عود بیماری، معمولاً یک سال پس از جراحی و سپس هر ۳-۵ سال انجام می گیرد.

□ پیگیری بیماری التهابی روده (IBD): جهت نظارت بر تغییرات پیش‌ سرطانی در بیماران با کولیت اولسراتیو یا کرون انجام می گیرد.

□ غربالگری در برخی جراحی ‌ها: مثل جراحی تعویض مفصل جهت اطمینان از عدم وجود خونریزی گوارشی.

□ بررسی عفونت ‌ها یا انگل‌ های مزمن روده: در مواردی که آزمایشات دیگر تشخیصی نباشند.