سیترولیناسیون

تعریف و اهمیت

سیترولیناسیون یک فرآیند طبیعی بیوشیمیایی است که آرژینین در پروتئین به سیترولین تبدیل می‌شود. سیستم ایمنی در برخی افراد این پروتئین‌ها را شناسایی کرده و بر علیه آن‌ها آنتی‌بادی تولید می‌کند. این آنتی‌بادی‌ها، Anti-CCP نامیده می‌شوند و حضورشان با روماتیسم مفصلی (RA) مرتبط است.

موارد توصیه انجام آزمایش

• تشخیص RA در مراحل اولیه
• تمایز RA از سایر بیماری‌های مفصلی
• تأیید روماتیسم مفصلی سروپوزیتیو
• پیش‌بینی سیر بیماری و پیش‌آگهی آن
• هدایت استراتژی درمانی
• ارزیابی خطر در افراد بدون علامت با سابقه خانوادگی RA

آمادگی قبل از آزمایش

نیازی به ناشتایی نیست. در صورت مصرف دارو، با پزشک یا آزمایشگاه مشورت شود.

روش انجام آزمایش

الایزا (ELISA)

دامنه مرجع

• منفی (Negative): < 20 U/ml
• مثبت ضعیف / مرزی: 20–39 U/ml
• مثبت (Positive): ≥ 40 U/ml
• مثبت قوی (Strong Positive): > 60 U/ml

عوامل افزایش‌دهنده سطح Anti-CCP

• خود بیماری روماتیسم مفصلی (RA)
• عوامل ژنتیکی و آلل‌های خاص HLA (به ویژه HLA-DRB1)
• عفونت‌های مزمن، به ویژه پریودنتیت
• سیگار کشیدن

عوامل کاهش‌دهنده سطح Anti-CCP

• داروهای DMARDs: متوترکسات، لفلونوماید، سولفاسالازین، هیدروکسی کلروکین
• داروهای بیولوژیک و هدفمند: Rituximab، TNF inhibitors

عوامل ایجاد کننده تداخل در آزمایش

۱) نتایج مثبت کاذب

• سایر بیماری‌های خودایمنی: سندرم شوگرن، لوپوس، اسکلرودرمی، پلی میوزیت، هپاتیت خودایمنی، سیروز صفراوی اولیه
• عفونت‌های مزمن: سل، هپاتیت C، پریودنتیت
• سابقه خانوادگی RA
• افزایش سن

۲) نتایج منفی کاذب

• مراحل بسیار اولیه بیماری
• مصرف داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مانند کورتیکواستروئیدها
• زیرگروه سرونگاتیو روماتیسم مفصلی
• استفاده از کیت‌های قدیمی با حساسیت پایین