🧬 Beta-2 Microglobulin (β2M) (بتا2 میکروگلوبولین)
🧪نام اختصاری: B2Microg
🔬نام بخش: Immunoassays-Immunity Markers
💉نمونه مورد نیاز: خون وریدی، ادرار 24 ساعته، مایع مغزی – نخاعی (CSF)
β2M یک پروتئین کوچک (11.8 kDa) است که به طور طبیعی در سطح اکثر سلول های هسته دار بدن وجود دارد و بخشی از کمپلکس MHC-I (مجموعه سازگاری بافتی اصلی) محسوب می شود. این پروتئین عمدتاً توسط کلیه ها متابولیزه و دفع می گردد. Beta-2 Microglobulin (β2M) بخشی از سیستم ایمنی بدن بوده و در تشخیص و پایش برخی بیماری ها کاربرد دارد. این آزمایش سطح پروتئین Beta-2 Microglobulin را در خون، ادرار یا مایع مغزی – نخاعی (CSF) اندازه گیری می کند.
چه زمانی انجام آزمایش Microglobulin Beta2 توصیه می شود؟
- ارزیابی عملکرد کلیه: β2M توسط کلیه ها فیلتر و دفع می شود. سطح بالای آن در خون می تواند نشان دهنده اختلال در عملکرد کلیه (نفروپاتی یا نارسایی کلیوی) باشد. در ادرار نیز جهت تشخیص آسیب لوله های کلیوی (Tubular dysfunction) استفاده می شود.
- پیگیری بیماری های خونی: در مولتیپل میلوما، لوسمی (CLL, ALL, AML) و لنفوم (به خصوص لنفوم هوچکین و غیرهوچکین)، سطح β2M ممکن است افزایش یابد و به عنوان نشانگر پیش آگهی استفاده شود.
- بررسی بیماری های خود ایمنی: لوپوس (SLE)، آرتریت روماتوئید (RA) و سندرم شوگرن، سطح β2M ممکن است افزایش یابد.
- بررسی عفونت های مزمن: در شرایطی مانند بیماری های خودایمنی یا عفونت های ویروسی (HIV)، هپاتیت B و C.
- مننژیت عفونی (ویروسی/ باکتریال): در برخی موارد، سطح β2M در CSF بالا میرود.
- در موارد مننژیت کارسینوماتوز: افزایش β2M در CSF می تواند نشان دهنده درگیری سیستم عصبی مرکزی (CNS) توسط لنفوم یا میلوما باشد.
- پیگیری پاسخ به درمان: کاهش سطح β2M نشان دهنده پاسخ مناسب به درمان است. در بیماران دیالیزی، بررسی سطوح β2M جهت پیشگیری از آمیلوئیدوز مرتبط با دیالیز مهم است.
آمادگی قبل از آزمایش
نیازی به ناشتایی نمی باشد. لازم است در صورت مصرف دارو، با پزشک مشورت کرده و یا به کارشناس آزمایشگاه اطلاع داده شود.
روش انجام آزمایش
- الایزا (ELISA)
- نفلومتری(Nephelometry)
دامنه مرجع
- سطوح نرمال در خون: 2/2- 8/0 mg/L
- سطوح نرمال در ادرار: کمتر از 3/0 mg/L
- سطوح نرمال در CSF: کمتر از 4/2 mg/L
- افزایش سطح در خون: بیماری های کلیوی، سرطان های خون، التهاب یا عفونت مزمن
- افزایش سطح در ادرار: آسیب به لوله های کلیوی، مسمومیت با فلزات سنگین
- سطوح پایین: معمولاً اهمیت بالینی ندارد
عوامل افزایش دهنده سطح Microglobulin Beta
- بیماری های کلیوی: نارسایی کلیه، آسیب توبولار کلیه، آمیلوئیدوز مرتبط با دیالیز
- بیماری های خونی و سرطان ها: مولتیپل میلوما، لنفوم، لوسمی
- بیماری های التهابی و عفونی: عفونت های مزمن، بیماری های خودایمنی
- افزایش سن
- بیماری های نورولوژیک: مننژیت کارسینوماتوز، انسفالوپاتی
عوامل کاهش دهنده سطح Beta-2 Microglobulin
- عوامل فیزیولوژیک: بارداری، کاهش تولید ایمونوگلوبولین ها
- درمان های موفقیت آمیز: شیمی درمانی موفق، پیوند کلیه موفق
عوامل ایجاد کننده تداخل در آزمایش Beta-2 Microglobulin
1) نتایج مثبت کاذب:
- داروهای سرکوب کننده ایمنی و اینترفرون ها
- بیماری های التهابی فعال (ویروسی/ باکتریایی، لوپوس، RA)
- اختلالات آزمایشگاهی: همولیز شدید خون، لیپمیک یا ایکتریک بودن سرم، نگهداری نامناسب نمونه ادرار
2) نتایج منفی کاذب:
- داروهای کورتیکواستروئید یا شیمی درمانی
- نارسایی کبدی شدید، سوءتغذیه شدید
- اختلالات آزمایشگاهی: نگهداری نادرست نمونه ادرار یا استفاده از لوله های نامناسب، تاخیر در انتقال نمونه
📌 بک لینکهای مفید: